Geluid en trillingen

Omwonenden rond het spoor kunnen soms last hebben van het geluid of de trillingen van passerende treinen. Ook werkzaamheden aan het spoor kunnen geluid en trillingen veroorzaken. Ons doel is om het spoor op zo’n manier te beheren, dat er minder geluids- en trillingshinder optreden. Vorig jaar zijn diverse projecten uitgevoerd om geluidshinder te beperken. Ook zijn verkenningen uitgevoerd om trillingen door goederentreinen te verminderen. Voor 2017 staat een aantal innovatieve proeven op het programma om de overlast door geluid en trillingen verder terug te dringen.

Stiller materieel werpt vruchten af

Net als in voorgaande jaren heeft ProRail met de Stimuleringsregeling Toename Stille Treinkilometers EUR 1,4 miljoen bijgedragen aan de ombouw van lawaaiige goederenwagens en aan het rijden met volledig stille goederentreinen.

In het Meerjarenprogramma Geluidsanering (MJPG) werken het ministerie van Infrastructuur en Milieu, Rijkswaterstaat en ProRail samen aan het terugdringen van geluidsoverlast langs rijkswegen en spoorlijnen. We hebben geconstateerd dat het geluidproductieplafond (gpp, de maximaal toegestane geluidproductie) op veel locaties aanzienlijk hoger ligt dan het geluid dat daadwerkelijk wordt geproduceerd en zelfs bij de verwachte groei van het treinverkeer in de toekomst door treinverkeer voortgebracht zal worden. De oorzaak is dat het materieel steeds stiller wordt. Daarom hebben we het ministerie van Infrastructuur en Milieu ondersteund om op deze locaties de geluidproductieplafonds te verlagen zodat omwonenden blijvend beschermd zijn tegen geluidsoverlast. Als eerste locatie zijn in 2016 binnen het project Utrecht Amsterdam-Rijnkanaal de geluidproductieplafonds verlaagd.

MJPG op koers, ondanks bijsturing

De geluidssaneringsopgave voor weg én spoor gezamenlijk blijkt groter te zijn dan vooraf was ingeschat. De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu heeft aangegeven vast te willen houden aan het budgetgestuurde karakter van het programma. De door de staatssecretaris voorgestelde maatregelen, waaronder aanpassing van regelgeving, zijn meegenomen in onze onderzoeken. Ondanks deze aanpassing is de verwachting dat in 2017 de akoestische onderzoeken voor het hele land kunnen worden afgerond.

Versnelde aanpak geluidhinder derde spoor Zevenaar Oberhausen

De aanleg van het derde spoor tussen Zevenaar en Oberhausen leidt regelmatig tot omleiding van goederentreinen via de Brabantroute. Op verzoek van het ministerie van Infrastructuur en Milieu hebben we een voorstel ontwikkeld om langs omleidingsroutes versneld maatregelen uit het Meerjarenprogramma Geluidsanering te treffen. Met het aanbrengen van raildempers wordt het geluid met een aantal decibel teruggebracht. De komende jaren worden langs de Brabantroute en op de IJssellijn op diverse locaties raildempers geplaatst.

Saneringsplannen zonder maatregelen

De stukken spoor waar maatregelen noodzakelijk zijn, worden in detail bekeken en in saneringsplannen opgenomen. De stukken spoor waar geen maatregelen noodzakelijk zijn, moeten wettelijk gezien toch in saneringsplannen worden opgenomen. Daardoor kan de omgeving zien dat er onderzoek is gedaan, wat de uitkomsten waren en of er wel of geen maatregelen noodzakelijk zijn. Belanghebbenden kunnen hier eventueel een zienswijze en later een beroep op indienen. Begin 2016 heeft ProRail voor alle stukken spoor waar uit resultaten van akoestische onderzoeken blijkt dat er vanuit het MJPG (Meerjarenprogramma Geluidsanering) geen maatregelen getroffen hoeven worden, vier saneringsplannen (één per regio) aangeboden aan het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Deze plannen zijn afgelopen zomer ter inzage gelegd. Hiermee hebben we een groot aantal omwonenden langs het spoor duidelijkheid gegeven. De zienswijzen zijn recentelijk allemaal beantwoord en in de loop van 2017 wordt het besluit definitief gemaakt.

Onderzoek naar effect van snelheidsbeperking op trillingen

Soms veroorzaakt het treinverkeer trillinghinder. In het afgelopen jaar hebben we daar veel aandacht aan besteed. Samen met het ministerie van Infrastructuur en Milieu verkennen we de mogelijkheden om trillinghinder te beperken door goederentreinen langzamer te laten rijden. In 2016 is uitgebreid gemeten om te achterhalen of een lagere rijsnelheid effectief bijdraagt aan minder trillinghinder. De resultaten van de metingen worden in 2017 verwacht en geanalyseerd.

Trillingreductie in de bodem

Bij grote projecten realiseren we waar nodig ondergrondse trillingwerende constructies onder het spoor om hinder voor omwonenden te beperken. In het verleden hebben we dit in Arnhem en in Lunetten gedaan. In 2016 is een trillingwerende ondergrondse wand langs de Nicolaas Beetsstraat in Utrecht aangelegd om trillingen te reduceren. Ook zijn we gestart met de bouw van een diepwand aan de Seringstraat, eveneens in Utrecht.

Innovatie en communicatie

ProRail heeft in 2016 een workshop met vervoerders, materieelleveranciers en akoestisch deskundigen georganiseerd om na te gaan hoe geluid- en trillinghinder verder beperkt kan worden. In 2017 gaan we een aantal innovatieproeven opzetten. Voor meer informatie over deze thematiek: www.prorail.nl/geluid.