Veilig leven

Het spoor houdt Nederland bereikbaar en draagt bij aan de economische ontwikkeling van regio’s. Maar hoe meer treinen er rijden, hoe groter ook de impact op de omgeving: een trein die op volle snelheid rijdt, kan een risico zijn. We willen de samenleving bewuster maken van de risico’s rond het spoor.

Aanrijdingen

Toelichting aanrijdingen

Aantal aanrijdingen tussen een trein en persoon of wegverkeer op een overweg (exclusief zelfdoding).

Suicides

Toelichting suicides

Aantal gemelde suïcides op het spoor met dodelijke afloop.

Aantal gemelde pogingen van suïcide op het spoor met zware verwondingen tot gevolg.

Plan van aanpak Niet Actief Beveiligde Overwegen

Om het aantal Niet Actief Beveiligde Overwegen (NABO’s), waar de kans op aanrijdingen relatief groot is, verder te verminderen heeft ProRail een plan van aanpak opgesteld. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft een subsidie verstrekt van € 1 miljoen voor de planuitwerking. In het kader van dit project onderzoeken ProRail en TNO de mogelijkheden voor een innovatief waarschuwingssysteem op de niet-beveiligde overwegen. Ook wordt extra energie gestoken in de gebiedsgerichte aanpak; daarvoor ging het eerste project van start in samenwerking met de provincie Groningen en de gemeente Winsum.

Suïcidepreventie

In 2015 vonden op het spoor 223 zelfdodingen met fatale afloop plaats (2014: 192). Het aandeel spoor in het totaal aantal suïcides in Nederland neemt sinds 2008 af. Het aantal suïcides in 2015 is hoger dan de afgelopen jaren.

ProRail heeft in het verslagjaar vooral maatregelen getroffen op het gebied van kennismanagement en communicatie. De voorgenomen proef met blauw licht op stations, dat een kalmerend effect op mensen zou hebben, wordt naar verwachting in 2016 uitgevoerd.

Sinds 2014 draagt ProRail bij aan de Landelijke Agenda Suïcidepreventie in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).Hierin werken wetenschappelijke organisaties, instellingen voor geestelijke gezondheid en hulpdienst 113Online samen om het aantal suïcides in Nederland terug te dringen. Voorbeeld hiervan is de specifieke samenwerking van gemeente, politie, GGZ, GGD, NS en ProRail op locaties waar veel suïcides op het spoor zijn. Hier wordt onderzoek gedaan naar risico verhogende factoren op die locatie en gezamenlijk wordt gekeken wat hier aan kan worden gedaan.

In 2015 is vanuit de Landelijke Agenda Suïcidepreventie een Landelijke Onderzoeksagenda opgestart om de krachten op het gebied van onderzoek naar preventie te bundelen, de beschikbare kennis in kaart te brengen en te bepalen waar nog meer onderzoek nodig is. Met deze Onderzoeksagenda wordt dit gestructureerd aangepakt.

ProRail en NS ontwikkelen in samenwerking met diverse andere partijen een vervolgprogramma suïcidepreventie en –afhandeling voor de periode 2016 – 2020.

Gevaarlijk gedrag onacceptabel

Uit onderzoek van ProRail is gebleken dat handhaving kan bijdragen aan het positief beïnvloeden van het gedrag van weggebruikers. In het verslagjaar hebben zich meerdere incidenten op en rond het spoor voorgedaan waarbij het treinverkeer in gevaar werd gebracht. In een aantal gevallen heeft ProRail aangifte gedaan, zoals bij het keren op de overweg van een vrachtauto met gasflessen, mensen die onder de spoorbomen kropen en het niet goed vastzetten van een shovelbak op een vrachtauto waardoor deze in het in dienst zijnde spoor terecht kwam. Met deze aangiftes onderstrepen we dat gevaarlijk gedrag in de buurt van het spoor onacceptabel is.

PAZZUP: onderwijsvoorlichting

ProRail biedt middelbare scholen (onderbouw) en basisscholen (groep 8) de mogelijkheid om het lespakket PazzUp te bestellen, eventueel inclusief een gastdocent van ProRail. Het lespakket PazzUp werd in 2015 door 45 basis- en 43 middelbare scholen besteld. Gastlessen werden zo’n 166 keer verzorgd voor 3817 leerlingen op totaal 43 scholen, 29 middelbare scholen en 14 basisscholen. Er zijn ook nieuwe docenten, die de gastlessen geven, van start gegaan. Er staan verdere stappen gepland om het lesmateriaal nog beter af te stemmen op de onderwijsbehoefte.

Communicatie met vluchtelingen

Om vluchtelingen te helpen begrijpen hoe het Nederlandse spoornet werkt, heeft ProRail in samenwerking met het COA en Vluchtelingenwerk viertalige posters ontwikkeld met pictogrammen. Eind 2015 zijn deze posters verspreid over de AZC’s in Nederland. De ontwikkelde pictogrammen worden ook gebruikt door Veilig Verkeer Nederland tijdens de verkeerslessen die aan de AZC’s worden gegeven.