Innovaties en vernieuwingen

We zoeken continu naar hoogwaardige en innovatieve oplossingen om het spoor veiliger, betrouwbaarder, punctueler, duurzamer en kostenefficiënter te maken. We verbinden onze kennis met de kennis van onze partners: vervoerders, aannemers, ingenieursbureaus, infrastructuurbeheerders, universiteiten en kennisinstituten. Dat doen we binnen samenwerkingsverbanden zoals onze allianties met RWS, TU Delft en met TNO. Met collega-infrabeheerders, RWS, Schiphol, Havenbedrijf Rotterdam, Alliander en Vitens werken we samen en delen we kennis binnen het samenwerkingsverband Next Generation Infrastructures. Met deze kennispartners werken we aan slimme oplossingen voor de logistieke en infrastructurele uitdagingen waar we voor staan.

Dynamische instapinformatie

In 2015 is op station ‘s-Hertogenbosch een pilot met de Intelligent Platform Bar uitgevoerd. Via een LED-balk boven het perron krijgen reizigers dynamische instapinformatie. Op de balk staat aangegeven waar de deuren van de eerstvolgende trein, waar de 1e en 2e klas coupés zich bevinden en waar de instapplekken voor reizigers met fietsen en rolstoelen zijn. ProRail en NS willen als volgende stap de Intelligent Platform Bar op de stations Schiphol Airport, Amsterdam Zuid en Utrecht Centraal implementeren.

Sneller met de afteller

Op de drukste delen van het spoorwegnet telt elke seconde. Na een geslaagde proef zijn in 2015 aftellers in gebruik genomen op de stations Hilversum en Hilversum Sportpark. Hiermee worden conducteurs ondersteund in het stipt op tijd laten vertrekken van de treinen. De volgende stap is om aftellers te plaatsen op de stations Vught en Boxtel. De aftellers hebben een positief effect op de veiligheid op overwegen vlak naast stations omdat de wachttijd van overweggebruikers wordt verkort. We treffen voorbereidingen om in het kader van het Landelijk Verbeterprogramma Overwegen aftellers op een groot aantal stations in het hele land te implementeren om daar de overwegveiligheid te verhogen.

Digitaal schouwen

In 2015 is in samenwerking met de TU Delft en Ordina geavanceerde software ontwikkeld die op camerabeelden seinen en borden langs het spoor herkent en vergelijkt met de gegevens op onze technische tekeningen. Als de software verschillen ontdekt, beoordelen railverkeerexperts de afwijkingen en nemen indien nodig maatregelen. Dankzij dit digitaal schouwen hoeven inspecteurs niet meer langs het spoor te lopen en kunnen machinisten erop vertrouwen dat de documentatie overeenkomt met wat ze buiten tegenkomen. Daarmee draagt digitaal schouwen bij aan een veiliger, betrouwbaarder, punctueler, duurzamer en kostenefficiënter spoor.

Elke seconde telt

ProRail wil samen met vervoerders treinen stipter later rijden, zodat er meer treinen, dichter op elkaar, kunnen rijden. Door het project ’Verbeterd dienstkaartje rijdend personeel’ worden machinisten en conducteurs van NS vanaf januari 2016 ondersteund door dienstkaartjes met de dienstregeling uitgedrukt in seconden in plaats van in minuten. Hiermee kan de dienstregeling preciezer worden uitgevoerd.

Toenemende spanning

Met een hogere spanning op de bovenleiding kunnen treinen na elke stop sneller optrekken. Dit geeft meer capaciteit op het spoor en het is duurzamer. Door lagere energieverliezen en door hergebruik van de energie die ontstaat door het remmen van treinen kunnen vervoerders tot 20% energie besparen. ProRail en NS hebben in december een maatschappelijke kosten-batenanalyse voor het verhogen van de bovenleidingspanning van 1,5kV naar 3kV aan het ministerie van Infrastructuur en Milieu aangeboden.

Veilig werken met de Happy Fence

BAM Infra Rail heeft een opklapbare, fysieke afscherming ontwikkeld, genaamd de Happy Fence, waarmee snel een veilige werkplek kan worden gecreëerd en bij werkzaamheden het nevenspoor in dienst kan blijven. Er kan veilig worden gewerkt terwijl zoveel mogelijk treinen kunnen blijven rijden. Met name wintermaatregelen en storingsherstel kunnen met minder hinder voor reizigers worden uitgevoerd. BAM heeft deze innovatie ingediend bij het loket voor Unsolicited Proposals (USP’s) van ProRail. In november 2015 is een uitgebreide test met de Happy Fence gestart in Breda.

Geurbarrière voor wilde dieren

Op meerdere plaatsen in Nederland veroorzaken wilde dieren storingen en overlast aan en op het spoor. Bijvoorbeeld door overstekende herten of konijnen die holen graven. Rail Road Systems BV diende een Unsolicited Proposal (USP) in met een potentiële oplossing met een geurstof. ProRail heeft samen met Rail Road Systems de voorbereidingen getroffen voor drie testen met Tupoleum, een diervriendelijk middel in de vorm van een geurstof, verwerkt in palen waarmee wilde dieren worden geweerd van het spoor en de directe omgeving. De eerste palen zijn geplaatst, de test wordt in dit jaar geëvalueerd.

Synchrogaming goederenvervoer

TNO, TU Delft, de havenbedrijven Rotterdam en Amsterdam, Rijkswaterstaat en ProRail hebben een consortium opgericht om met simulatie en gaming het zogenaamde synchromodaal goederenvervoer te stimuleren. Hierbij wordt het goederenvervoer via verschillende vervoermiddelen (weg, water en spoor) naast elkaar ingezet en op elkaar afgestemd. Doel van het project is het identificeren van combinaties van maatregelen om goederenstromen optimaal te bundelen en de beschikbare capaciteit beter te benutten, wat mogelijk leidt tot duurzamer, flexibeler, efficiënter en vaak goedkoper transport.

Rolpantograaf

ProRail en de TU Delft werken samen aan spoorinnovaties, aan de ontwikkeling van wetenschappelijke kennis en aan opleidingen op het gebied van rail. De sectie Railbouwkunde van de TU Delft heeft in 2015 met ondersteuning van ProRail een rolpantograaf en een testopstelling ontwikkeld. Een pantograaf is een stroomafnemer waarmee de trein stroom uit de bovenleiding haalt. Een rolpantograaf zorgt voor minder slijtage aan de bovenleiding en geeft minder risico op het beschadigen van de bovenleiding.

Onderzoeksprogramma ExploRail

In 2012 startte ProRail met de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en Technologiestichting STW het onderzoeksprogramma ExploRail. Hierin werken 20 promovendi van vijf verschillende universiteiten aan twee centrale researchthema's: Zelfdenkend Spoor en Whole System Performance. Zelfdenkend Spoor moet leiden tot een spoorinfrastructuur die straks zelf aangeeft wanneer, hoe en waar deze onderhouden moet worden. Bij Whole System Performance is het de vraag hoe we een robuust spoorsysteem kunnen creëren, door het samenspel van verschillende spoorstakeholders met verschillende belangen te beïnvloeden.

Meten is weten

ProRail zoekt naar nieuwe manieren om alles over de conditie van het spoor te weten te komen. In 2015 zijn we gestart met het analyseren van satellietbeelden om verzakkingen te meten en met sensoren aan het spoor om bijvoorbeeld trillingen en temperatuur te meten.