Duurzaam leven

Het spoor loopt dwars door steden en natuur. Het spoor is ook het leefgebied van diverse planten en dieren. Het kan een verbindend element vormen tussen natuurgebieden. Vooral kleinere diersoorten en planten kunnen zich via de spoorberm van het ene naar het andere natuurgebied verplaatsen. Aan de andere kant vormt het spoor soms ook een barrière in en tussen natuurgebieden.

Door rekening te houden met natuur en door goede samenwerking met meerdere partijen kan naast behoud zelfs natuurwinst worden behaald. Een voorbeeld hiervan is het project van Rijkswaterstaat ‘verbreding A12 tussen Ede en knooppunt Grijsoord’. Rijkswaterstaat had de markt uitgedaagd om een voorstel te doen dat positieve effecten zou hebben voor de natuurwaarden in dit gebied. Aannemer Heijmans heeft samen met RAVON een plan uitgewerkt voor het geschikt maken van spoorbermen als leefgebied en als verbindingszone voor een aantal reptielensoorten zoals de zandhagedis, levendbarende hagedis, hazelworm en gladde slang. ProRail heeft medewerking verleend aan de realisatie van dit plan. Door goede samenwerking tussen alle partijen is hier een mooi resultaat behaald.

Het spoor vormt soms ook een barrière tussen natuurgebieden. Door de aanleg van spoorlijnen zijn natuurgebieden van elkaar gescheiden en geïsoleerd geraakt. Dieren en planten zijn hierdoor gedwongen te leven in onnatuurlijk kleine leefgebieden, waardoor ze soms lokaal uitsterven.

Het terugbrengen van de nadelige effecten op flora en fauna in de directe omgeving van het spoor is onderdeel van de duurzame ambities van ProRail. Daarom werkt ProRail mee aan het Meerjarenprogramma Ontsnippering (MJPO) waarmee we natuurgebieden verbinden die door spoorlijnen gescheiden zijn geraakt. In 2004 gaven de ministers van het toenmalige Verkeer en Waterstaat en van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie gezamenlijk opdracht tot dit programma. De vastgestelde knelpunten moeten in 2018 zijn opgelost door aanleg van bijna 100 kleine faunapassages en dertien ecoducten. Deze zorgen ervoor dat reeën, dassen, vossen en andere dieren veilig kunnen oversteken.

2015 stond vooral in het teken van het starten van aanbestedingen voor het laatste deel van maatregelen uit het MJPO en het sluiten van overeenkomsten met bijvoorbeeld Rijkswaterstaat en natuurbeheerders om dit mogelijk te maken. De aanleg van een natuurbrug op de Asselsche Heide bij Hoog Soeren is als extra maatregel in het programma opgenomen. Daarnaast worden grote natuurbruggen aangelegd in Hilversum, Zandvoort, Best/Oirschot, Barneveld en Nijverdal. Ook is een nieuw contract voorzien voor de aanleg van nog meer kleine faunavoorzieningen als dassentunnels en looprichels onder bestaande bruggen. Er zijn uiteindelijk in 2015 elf kleine faunavoorzieningen bijgekomen. We werken hard door om er tientallen bij te bouwen.