Duurzaam werken

CO2-prestatieladder

In 2015 heeft ProRail niveau 5 op de CO2-prestatieladder gehandhaafd. In 2011 hebben wij de door ons ontwikkelde CO2-prestatieladder overgedragen aan de Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen (SKAO), zodat de ladder ook in andere sectoren kan worden ingezet. Inmiddels zijn aan meer dan 1.000 bedrijven certificaten uitgereikt. Een hoge positie op de ladder leidt tot meer kans op werk in de bouwsector. Hoe meer een bedrijf zich inspant om CO2-uitstoot te verminderen, hoe hoger de positie op de ladder. ProRail gebruikt de ladder ook bij aanbestedingen.

Grondstofgebruik, hergebruik en afval

In 2015 hebben we gewerkt aan een registratiesysteem voor afvalstoffen waardoor we inzicht krijgen in de aard en omvang van onze afvalstromen. Een eerste stap om tot een vermindering en meer hergebruik van afval te komen. Hiermee vergoten we ons inzicht in de hoeveelheden afval en de hergebruiksmogelijkheden en in onze afvalstromen (aard, hoeveelheden en wijze van verwerking). Een eerste stap richting beleid en doelstellingen voor materiaalgebruik en afval.

Via levenscyclusanalyses (LCA’s) hebben we in 2015 ons inzicht in de duurzaamheidseffecten van 16 spoorproducten vergroot. De bevindingen zijn opgenomen in de Nationale Milieudatabase en DuboCalc, een rekentool voor de GWW-sector om de mate van duurzaamheid van een product of project te bepalen. De resultaten zijn gedeeld met aannemers en producenten/leveranciers. Het gunningsvoordeel dat we bij aanbestedingen gaan bieden, is voor hen een prikkel om duurzame spoorproducten en materialen te ontwikkelen en toe te passen.

Eind februari tekenden ProRail, NedTrain en het ministerie van Infrastructuur en Milieu de Green Deal ‘Afvalreductie en -recycling op stations en in treinen’. Doel hiervan is een vermindering van 25% in 2020 van de jaarlijkse hoeveelheid afval uit stations en treinen (tot 9.000 ton). Daarnaast willen we 75% van het afval gescheiden inzamelen en recycling bevorderen. Op de stations Rotterdam Centraal, Breda, Arnhem Centraal en Zwolle zijn pilots gestart met afvalscheiding in de transfer. Daarnaast zijn op twee stations pilots gestart met het scheiden van GFT-afval in de retail. Op basis van de resultaten van deze pilots stellen we een business case op voor afvalscheiding op circa 25 stations.

De materialenmarkt wordt door steeds meer ProRailers en projecten gevonden om de mogelijkheid voor hergebruik te verkennen. Mooie resultaten van hergebruik zijn de 500 fietsenrekken uit Delft in Zwolle en een noodstroomaggregaat van de verkeersleidingspost Amsterdam in het project Maasvlakte West in een brandblusvoorziening. De bouwschutting van OV SAAL is overgedragen aan Het Stripschap, een vereniging die de waardering voor het beeldverhaal bevordert.

Het project Spoorzone Groningen heeft een ambitieuze duurzaamheidsdoelstelling geformuleerd. Het project wordt aangemerkt als icoonproject in het samenwerkingsverband Fair Infra. De doelstellingen zijn:

  • Het maximaal toepassen van gebruikte materialen in de constructie van het nieuw te realiseren opstelterrein.

  • Het toepassen van duurzame verlichting en materialen in het station.

  • Het minimaliseren van transportafstanden bij de realisatie van grondwerkzaamheden.

  • Het zoeken naar mogelijkheden om een groene gebiedsinrichting te realiseren.

  • Een integrale business case: financiële besparingen (bijv. door het toepassen van gebruikt materiaal) mogen worden geïnvesteerd in andere duurzaamheidsaspecten (zonnepanelen, extra groen).

Bij het uitruimen van het kantoorpand aan de Arthur van Schendelstraat in Utrecht is het merendeel van het meubilair (zitjes, bureaus, kasten, ladenblokken en bureaustoelen) hergebruikt of vermaakt en gereserveerd voor gebruik op andere ProRail-vestigingen of projectlocaties. Het overige is aangeboden voor verkoop of recycling.

Groene tunnel

Door het ontwerpen van een tunnel met een kleinere milieubelasting konden aannemers gunningsvoordeel krijgen bij de aanbesteding van het project Bunnik. Dit was onderdeel van de geïntegreerde duurzame aanpak van het project. Bij de bouw van de tunnel is gebruik gemaakt van waterglasinjectie in plaats van onderwaterbeton – waarvoor minder grondstoffen nodig zijn. Ook is er energiezuinige verlichting aangebracht. De tunnel is in 2015 opgeleverd. De komende jaren gaat ProRail meer gunningsvoordeel geven aan een lagere milieubelasting.

Milieuovertredingen

Zowel het aantal sancties (boetes, dwangsommen, strafrechtelijke onderzoeken) als het aantal overtredingen dat tijdens inspecties wordt geconstateerd door bevoegd gezag, dalen over de afgelopen drie jaren. Ook afgelopen jaar werkten we aan een groter milieubewustzijn en verantwoordelijkheidsbesef en de bereidheid (en soms al concrete initiatieven) om de prestaties te verbeteren.

Milieuovertredingen

Toelichting Milieuovertredingen

Het aantal sancties (boetes, dwangsommen, strafrechtelijke onderzoeken) dat tijdens inspecties wordt geconstateerd door bevoegd gezag.

Het aantal overtredingen dat tijdens inspecties wordt geconstateerd door bevoegd gezag.

Het aantal percelen met sloten waar ProRail niet heeft voldaan aan de onderhoudsplicht volgens de keur van de waterschappen is nog te hoog. De dalende trend die we zien bij de overige overtredingen doet zich hier dus niet voor. We maken een analyse van de oorzaken en werken verbetermaatregelen uit om het aantal overtredingen van de keur terug te dringen.