Voorwoord

Het jaar van de grote spoorvernieuwing. Zo gaat 2016 wat mij betreft de boeken in. Nieuw spoor bij Amsterdam Centraal en Schiphol. Totaal vernieuwde emplacementen rond Utrecht Centraal en Assen. Mooie nieuwe stations in Utrecht, Tilburg, Breda, Den Haag, Eindhoven en Harderwijk. Eigenlijk te veel om op te noemen. Dat we leverden hebben onze klanten gemerkt. Ondanks het toch al druk bereden Nederlandse spoor konden we meer treinen inplannen voor de 30 reizigers- en goederenvervoerders die we bedienen.

Dankzij nieuwe infrastructuur en goed onderhoud is ons spoor robuuster geworden. De daling van het aantal technische storingen zette in 2016 verder door. En de hersteltijd na storingen is weer korter geworden. Wat betreft het reizigersvervoer hebben we in 2016 een hoge punctualiteit gerealiseerd: 89,4% van de treinen reed op tijd. Dat is een prima prestatie.

Maar natuurlijk was het niet alleen een succesjaar. In 2016 werden we helaas geconfronteerd met twee ernstige ongevallen, op overwegen bij Dalfsen en Winsum. ProRail wil daarom af van onbewaakte overwegen. Die moeten of worden opgeheven, of worden beveiligd. Ongevallen hebben een enorme impact op slachtoffers en hun families, reizigers, weggebruikers, omgeving en rijdend personeel. Samen met het ministerie van Infrastructuur en Milieu, provincies en gemeenten zijn we daarom bezig dit doel te bereiken. Een veilige weg met een veilige spoorovergang is immers een gezamenlijke verantwoordelijkheid – ook in financieel opzicht. Hierin past ook dat wij gevaarlijk gedrag rondom het spoor zoveel mogelijk willen voorkomen. Breng jezelf en anderen niet in gevaar, is onze boodschap. Met campagnes via social media wijzen we weggebruikers daar op.

De prestatieafspraak rondom punctualiteit van het goederenvervoer hebben we niet gehaald. Dat was mede het gevolg van de keuze om snelheidsbeperkingen door te voeren. Uit ervaring blijkt dat vervoerders en verladers meer hechten aan marktconforme aankomstpunctualiteit in verband met overslag van de vervoerde goederen, dan aan een aankomstpunctualiteit die wordt gemeten op drie minuten. We zijn met het ministerie van Infrastructuur en Milieu in gesprek over een alternatieve prestatieafspraak gericht op het goederenvervoer.

Het internationale reizigersverkeer verdient aandacht. De punctualiteit op de HSL kan beter. Samen met NS heeft ProRail een projectgroep ingericht die er de schouders onder zet om de problemen op de HSL op te lossen. Er is een aanpak ontwikkeld om strandingen van treinen, die geregeld ontstaan door wisseling van voltages tussen de HSL en het reguliere net, zo snel mogelijk op te lossen. Daarnaast werken we aan een structurele oplossing van deze problematiek.

De uitgaven voor beheer, onderhoud en vervanging lagen in 2016 op koers. Na een aantal jaren van onderbesteding, toen we minder werk konden uitvoeren dan we hadden beloofd en gepland, ben ik tevreden over de realisatie 2016.

Het vervoer per spoor is een van de meest duurzame vormen van mobiliteit. Wij zijn constant bezig om dit nog duurzamer te maken. Inkoop van groene stroom bijvoorbeeld. Of stations voorzien van energiezuinige ledverlichting. We onderzoeken of we energie kunnen besparen door de spanning op de bovenleiding te verhogen naar 3Kv. We doen dat samen met vervoerders en het ministerie van Infrastructuur en Milieu. De eerste uitkomsten van de maatschappelijke kosten-batenanalyse zien er goed uit.

Niet alleen het spoor buiten is vernieuwd. ProRail zelf ondergaat ook grote veranderingen. Onder leiding van een nieuwe Raad van Bestuur en een Executive Committee zetten bijna 4.000 medewerkers zich dagelijks in om het vervoer per spoor beter te maken. Transparantie staat hoog in het vaandel. Met vervoerders, verladers en andere stakeholders kijken we hoe wij het beste onze maatschappelijke rol invulling kunnen geven.

De vraag naar mobiliteit zal de komende jaren flink toenemen. Om dat het hoofd te kunnen bieden is niet alleen uitbreiding van het aantal sporen en vernieuwing van stations belangrijk, innovatie speelt daarbij een grote rol: slimme vindingen om de capaciteit van het spoor te vergroten, en tegelijk nog veiliger te maken.

Het kabinet heeft besloten om ProRail in te willen richten als een zelfstandig bestuursorgaan. Hoe deze reorganisatie in de spoorsector ook verloopt, wij blijven streven naar beter, meer en duurzamer treinverkeer. Naar vernieuwen, verbeteren en investeren in de toekomst, voor reiziger en verlader. Daar staan wij voor.

Namens de Raad van Bestuur van ProRail B.V.,
Utrecht, 14 april 2017

Pier Eringa
Voorzitter Raad van Bestuur