Financiën

ProRail besteedt zijn middelen zo effectief en efficiënt mogelijk en legt hierover op een transparante manier verantwoording af.

In het kort

Voeg toe aan Mijn verslag Toegevoegd aan Mijn verslag

Financiële beheersing

ProRail heeft in 2015 een verbeterplan financiële beheersing opgesteld. In 2016 heeft het verbeterplan prioriteit gekregen binnen de afdeling Finance waardoor de voorgenomen acties grotendeels zijn gerealiseerd. De resterende openstaande acties liggen op koers. De werking van de geïmplementeerde acties wordt in 2017 getoetst via in- en externe audits met bijzondere aandacht voor de financiële projectbeheersing. In het verbeterplan hebben de volgende onderwerpen invulling gekregen:

  • Kwaliteit van de finance organisatie

  • Prognoses

  • Financiële projectbeheersing

  • Administratieve verslaglegging

  • Rechtmatigheid subsidiebesteding

Voeg toe aan Mijn verslag Toegevoegd aan Mijn verslag

Financiële prestaties

Resultaten 2016

Na jaren van onderbesteding is in 2016 de realisatie op de activiteiten voor beheer, onderhoud en vervanging hoger uitgekomen dan gepland. Deze overbesteding wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er meer werk is uitgevoerd ten opzichte van de planning. Dit meer uitgevoerd werk leidt vervolgens tot een toename van ingezette vakmensen en de daarmee samenhangende personeelskosten. Daarnaast waren er positieve effecten op het resultaat van ProRail door de hogere gebruiksvergoeding als gevolg van meer treinkilometers en zwaardere treinen.

Eind 2016 oordeelde de ACM dat ProRail op een aantal onderdelen teveel kosten bij de vervoerders in rekening heeft gebracht voor het gebruik van het spoor op het gemengde net. Aanleiding was een klacht uit 2014 van regionale reizigersvervoerders over de hoogte van de tarieven op het gemengde net. ProRail verrekent op grond van het besluit met terugwerkende kracht de teveel betaalde kosten over 2015 en 2016 met alle vervoerders. Ook passen we de vastgestelde tarieven voor 2017 en 2018 aan.

ProRail realiseerde in 2016 bedrijfsopbrengsten van bijna € 1,3 miljard in de vorm van exploitatiebijdragen van de Rijksoverheid (€ 762 miljoen), gebruiksvergoeding (€ 350 miljoen), geactiveerde productie (€ 98 miljoen) en overige bedrijfsopbrengsten (€ 44 miljoen). Het resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening kwam in 2016 uit op € 26 miljoen negatief dat in lijn ligt met hiervoor beschreven overbesteding. In 2016 werd voor ruim € 1,0 miljard geïnvesteerd in materiele vaste activa, waarvan € 771 miljoen gefinancierd vanuit de Rijksoverheid en € 273 miljoen gefinancierd door derden zoals provincies en gemeenten.

Efficiënter werken

ProRail staat voor de uitdaging om klantgerichter en resultaatgerichter te werken. Samen met de spoorsector en het ministerie van Infrastructuur en Milieu werken we aan een toekomstbestendig en efficiënt onderhoud van het spoor. Uitgangspunt hierbij is een optimalisatie op (1) de hinder voor reizigers en verladers, (2) de maakbaarheid van de onderhouds- en vervangingsbehoefte om de kwaliteit van het spoorwegnetwerk op de lange termijn te waarborgen en (3) de beschikbare financiële middelen. Op dit moment werkt ProRail al aan de implementatie van het optimaliseren van Life Cycle Costs (LCC) en het stimuleren van concurrentie en de toetreding van nieuwe leveranciers op de markt.

De kosten per treinkilometer, ofwel Life Cycle Costs, zijn de kosten voor beheer, onderhoud en vervanging van het spoor plus de netto-kosten van personeel en huisvesting (apparaat), gedeeld door het aantal gereden treinkilometers. De stijging van de Life Cycle Costs per treinkilometer is een logisch gevolg van meer uitgevoerde werkzaamheden (overbesteding), waarbij deze deels worden gecompenseerd door een hogere benutting van het spoor (meer treinkilometers).

Voeg toe aan Mijn verslag Toegevoegd aan Mijn verslag

Effectieve bestedingen

ProRail is voor de financiering van zijn activiteiten afhankelijk van de subsidies en vergoedingen van het ministerie van Infrastructuur en Milieu en andere overheden. Daarnaast ontvangt ProRail gebruiksvergoedingen van vervoerders. De totale kasstroom van ProRail bedroeg in 2016 € 180 miljoen negatief. De bestedingen van deze middelen aan onze bedrijfsactiviteiten worden hieronder verder toegelicht.

Investeringsprojecten

De aanleg en vervanging van spoor en stations vergt grote investeringen. We zetten de beschikbaar gestelde middelen zo effectief mogelijk in volgens de afspraken met de betrokken partijen en binnen de geplande tijd. Alle investeringen worden getoetst op effectiviteit. Om het proces van besluitvorming over prioritering tussen de verschillende projecten structureel en systematisch te laten plaatsvinden, is een portfoliomanagementstructuur ingericht.

Onderhoud en beheer

ProRail besteedt de aanleg en het onderhoud aan het spoor en de transferruimten op stations uit. We laten deze onderhoudswerkzaamheden zo effectief en efficiënt mogelijk uitvoeren door gekwalificeerde aannemers. De voornaamste activiteiten waaraan kosten worden toegerekend in 2016 hebben we hieronder toegelicht.

Grootschalig onderhoud

De kosten van grootschalig onderhoud bevat de kosten voor activiteiten die nodig zijn om de kwaliteit van de infrastructuur te handhaven en de levensduur op de lange en middellange termijn te realiseren. De activiteiten richten zich met name op het onderhouden en vervangen, aanpassen en wijzigen van constructies, conserveren van objecten, slijpen van spoorstaven en het seizoensbestendig maken van de sporen.

Kleinschalig onderhoud

De kosten van kleinschalig onderhoud bevat kosten voor de activiteiten die noodzakelijk zijn om de beschikbaarheid, betrouwbaarheid en veiligheid te realiseren. Het gaat zowel om cyclische als incidentele onderhoudsactiviteiten. Deze activiteiten zijn onder andere gericht op inspecties van de infrastructuur, correctie van spoorligging, vervangen van (kleine) componenten en functieherstel. ProRail zet samen met de aannemers de onderhoudscontracten om naar Prestatie Gericht Onderhoud (PGO)-contracten. ProRail realiseert hiermee een betere kwaliteit van het spoor tegen lagere kosten.

Onderhoud transfer en beheer

De kosten voor onderhoud van de transferruimte in stations bevatten kosten voor het schoonmaken, dagelijks en constructief onderhoud, verhelpen van storingen, energie, onroerendzaakbelasting en verzekeringen. De beheerkosten betreffen het beheer van IT-systemen, het energieverbruik van de spoorinfra en de inzet bij calamiteiten.

Voeg toe aan Mijn verslag Toegevoegd aan Mijn verslag