De pagina ververst bij het selecteren van een onderwerp.

Sla artikel navigatie over.

Het jaar 2021

Corona zorgde in 2021 opnieuw voor de nodige uitdagingen, maar we hebben ons aangepast en veerkracht en flexibiliteit getoond. Al met al hebben we goede prestaties neergezet, veel projecten gerealiseerd en alle doelstellingen, zoals afgesproken met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gehaald, mede dankzij de nauwe samenwerking met onze spoorpartners. Dat positieve beeld zien we ook terug in de stationsbelevingsmonitor. Nooit eerder was de waardering van reizigers voor de stations zo hoog als afgelopen jaar.

In februari werd de wereld overvallen door het nieuws over de oorlog in Oekraïne. Onze gedachten gaan uit naar onze Oekraïense spoorpartners en de bevolking. We kunnen niet uitsluiten dat ook spoorprojecten stevig worden geraakt als gevolg van deze oorlog. We worden geconfronteerd met toenemende onzekerheid of materialen tijdig kunnen worden geleverd en tegen welke prijs. Dit geeft nu al druk op de planning van uit te voeren werkzaamheden en toekomstige aanbestedingen. We houden de situatie daarom nauwlettend in de gaten en onderzoeken wat de gevolgen zijn voor het Nederlandse spoor. Dat doen wij samen met onze partners in de spoorsector.

In 2021 verbeterden de reizigerspunctualiteit en de betrouwbaarheidscijfers. De coronapandemie met het lagere aantal reizigers tot gevolg heeft hieraan bijgedragen. We realiseren ons echter ook dat we vorig jaar niet alle verwachtingen konden inlossen. Extreem winterweer, twee telecomstoringen met landelijke impact en de onderbezetting bij de treinverkeersleiders leidden meerdere keren tot treinuitval. Het goederenvervoer kreeg te maken met verstoringen en hinder door onder meer langdurige omleidingen in Nederland en Duitsland, die nodig waren om werkzaamheden te kunnen uitvoeren.

In personele zin hebben we te maken met een aanhoudend krappe arbeidsmarkt; onderbezetting was bij sommige afdelingen het gevolg. Bij Verkeersleiding leidde dit, in combinatie met onvrede onder de treinverkeersleiders en een relatief hoog ziekteverzuim, tot een lastige situatie. Die situatie hebben we onderschat en er was te weinig oog voor de langere termijn en signalen daarover van de medewerkers.

We hebben initiatieven genomen om de situatie te verbeteren, onder andere door gerichter te werven en op te leiden. We hebben ook positieve resultaten behaald op het gebied van werving bij de overige bedrijfsonderdelen. Ondanks de krappe arbeidsmarkt zijn we erin geslaagd zo’n 900 nieuwe collega’s te verwelkomen bij ProRail.

Het goederen- en personenvervoer zal de komende jaren naar verwachting groeien. We willen zoveel mogelijk inzetten op groei van capaciteit over het bestaande spoor. Om dit te realiseren investeren we in een upgrade van het spoorsysteem, zoals aanpassingen aan de energievoorziening en het stabiliseren van de ondergrond van het spoor. Samen met spoorpartners ontwikkelen we een scala aan innovaties: van technologie die het mogelijk maakt meer reizigers in kortere tijd tegen lagere kosten te vervoeren, de inzet van 5G en experimenten met zelfrijdende treinen tot en met de inzet van duurzamere materialen en werkprocessen. Meer en meer zien we hoe innovatie, technologisch én in sociale zin, over een breed front bijdraagt aan verbetering en onmisbaar is voor een duurzaam, toekomstbestendig spoor. Om deze doelstellingen te bereiken hebben we meer (nieuwe) medewerkers nodig die enthousiast zijn over mobiliteit, duurzaamheid en digitalisering.

Op veel plaatsen in Nederland hebben we hard gewerkt aan de verbetering, verbouwing en verduurzaming van de spoorinfrastructuur. Er zijn betere, snellere spoorverbindingen tot stand gekomen en vorig jaar hebben we opnieuw een aantal niet actief beveiligde overwegen (NABO) opgeheven. Daarmee hebben we ons doel gehaald om 100 van deze gevaarlijke overgangen begin 2022 weggehaald, verbouwd of omgeleid te hebben. In de Waalhaven is een tijdelijke blustrein ontwikkeld, terwijl we doorwerken aan een structurele blusvoorziening. Ook voor de andere vier goederenemplacementen in de Rotterdamse haven werken we aan blusvoorzieningen en calamiteitenwegen, zodat we voldoen aan de vergunningseisen van de gemeente Rotterdam. Daarnaast is het eerste werkpakket van het programma Infra op Orde afgerond. Dat betekent dat 50 overwegen zijn vernieuwd, en 25 wissels en ruim 10 kilometer spoor zijn vervangen. In 2022 is het volgende werkpakket van het programma Infra op Orde opgepakt. Het nieuwe Theemswegtracé van vier kilometer lang is aangesloten op de Havenspoorlijn. Hiermee is de beruchte bottleneck de Calandbrug die vaak open was voor scheepsverkeer verholpen. Het spoorgoederenvervoer kan nu zonder oponthoud rijden tussen de Rotterdamse Haven en het achterland. Geen oponthoud betekent tijdwinst en daarmee maakt het Theemswegtracé groei van duurzaam internationaal goederenvervoer mogelijk.

Een behoorlijk aantal stations is gerenoveerd en verduurzaamd. Eind vorig jaar is na twee jaar renovatie station Delft Campus in gebruik genomen, het eerste energie-neutrale station van Nederland op basis van zonne-energie. Het station is ingrijpend vernieuwd, de toegankelijkheid is verbeterd en vanaf 2025 kunnen vier sporen ingezet worden waarover zes sprinters per uur kunnen rijden. Zo maken wij werk van duurzame mobiliteit en anticiperen we op de voorziene groei van het aantal reizigers en het toenemende goederenvervoer. Delft Campus vormt ook een belangrijke stap binnen de energietransitie van onze organisatie als geheel: In 2030 wil ProRail volledig energieneutraal zijn.

Op Europees niveau draagt ProRail actief bij. Vorig jaar was het Europese jaar van het spoor en de Europese Commissie vraagt aandacht voor de trein als veilig en duurzaam vervoersmiddel. Met onze spoorpartners hebben we Europese expertplatforms opgericht en we denken mee over nieuw beleid om het spoor aantrekkelijker te maken en de internationale mobiliteit te bevorderen. Bovendien hebben we het voortouw genomen bij de opstelling van het pleidooi voor meer aandacht voor het spoor als landen hun klimaatbeleid formuleren. Op 30 oktober reed de klimaattrein naar de VN Klimaattop COP26 in Glasgow en hebben we laten zien dat de trein onderdeel is van de oplossing van het klimaatprobleem. Deze ‘Message to Glasgow’ om te investeren in de meest duurzame vorm van transport is door vele partners en brancheverenigingen onderschreven.

Onze opgave is om Nederland met de toenemende drukte op het spoor bereikbaar te houden en dat op een veilige en duurzame manier en met oog voor de omgeving te doen. Die opgave vergt intensieve samenwerking. De krachtenbundeling van vervoerders, aannemers, hulpdiensten en ProRail om de gevolgen van het stormachtige weer in februari 2021 in te perken en het treinverkeer zo snel mogelijk weer veilig en verantwoord op te starten, is daar een goed voorbeeld van.

Afgelopen jaar hebben we belangrijke stappen gezet die de kracht en vitaliteit van onze organisatie nog eens onderstrepen. We zullen deze koers dan ook met kracht voortzetten. Ik bedank alle ProRail-medewerkers en onze samenwerkingspartners voor alles wat we vorig jaar voor elkaar hebben gekregen. Laten we er ook in 2022 in het belang van een duurzaam mobiel Nederland gezamenlijk weer vol voor gaan.

Namens de raad van bestuur van ProRail B.V., Utrecht, 8 april 2022

John Voppen
Voorzitter raad van bestuur