De pagina ververst bij het selecteren van een onderwerp.

Sla artikel navigatie over.

Punctueel spoor

In 2021 zijn onze prestatie-indicatoren net als vorig jaar positief beïnvloed door de veranderde reizigersbewegingen als gevolg van de coronacrisis. Door de kleinere reizigersaantallen verbeteren de prestatiecijfers: halteringen van treinen lopen minder vaak uit en eventuele vertragingen worden sneller ingelopen. Dat zien we terug in een hogere trein- en reizigerspunctualiteit. Ook de traditionele herfstdip is hierdoor minder diep. De reizigerspunctualiteit profiteert daarnaast van het feit dat tegenwoordig verhoudingsgewijs meer korte, punctuele reizen worden gemaakt.

Tegelijk realiseren we ons dat we het afgelopen jaar op een aantal momenten niet hebben geleverd wat vervoerders, reizigers en verladers van ons verwachten. Het extreme winterweer in februari, twee grote telecomstoringen en onderbezetting bij de treinverkeersleiders hebben meermaals geleid tot treinuitval.

Ook het goederenverkeer kreeg enkele grote verstoringen te verwerken, waarbij problemen in Duitsland diverse keren vertraging op het Nederlandse deeltraject veroorzaakten. Daarnaast hadden we te maken met veel langdurige omleidingen ten gevolge van werkzaamheden aan het spoor in Duitsland. Daardoor ontstond in Brabant hinder voor goederen- en reizigerstreinen, veroorzaakt door goederentreinen die normaliter via de Betuweroute rijden.

In 2021 scoren alle prestatiecijfers rond punctualiteit boven de met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat overeengekomen bodemwaarden.

Reizigerspunctualiteit hoofdrailnet (HRN) gestegen

Reizigerspunctualiteit HRN (op 5 of 15 minuten gemeten) geeft een indicatie van het percentage reizen dat met minder dan 5 (of 15) minuten vertraging is verlopen. Dat wil zeggen dat de reiziger bij aankomst op zijn of haar uitcheckstation minder dan 5 (of 15) minuten vertraging had ten opzichte van de reis die de reiziger vanaf het moment van inchecken volgens de reisplanner had kunnen maken. 

Reizigerspunctualiteit wordt vooral bepaald door de punctualiteit van treinen, aansluitingen tussen treinen en uitval van treinen. ProRail werkt nauw samen met NS om de operationele prestaties op het hoofdrailnet te verbeteren. Net als ieder jaar hebben we ook vorig jaar de dienstregeling waar mogelijk geoptimaliseerd. We zetten ook in op preventie van verstoringen. Mochten deze toch optreden, dan proberen we de impact zoveel mogelijk te beperken. 

De Reizigerspunctualiteit HRN in 2021 was 94,4% op 5 minuten en 98,1% op 15 minuten. Dat is ruim hoger dan in 2020, toen 93,5% en 97,9% ook al bijzonder hoge cijfers waren. Net als in 2020 werd vorig jaar aanzienlijk minder gereisd dan voor Corona.

Naast enkele grote landelijke incidenten (meer daarover onder de kop Betrouwbaar spoor) vielen op het hoofdrailnet meer zaken op. Zo leidde het busvervoer tijdens werkzaamheden met name in april, mei en juli tot aanzienlijke aantallen vertraagde reizigers. Maar we zien ook dat de Grand Prix in Zandvoort – waarvoor de dienstregeling flink werd aangepast – probleemloos is verlopen en zelfs tot de best scorende dagen van die maand hoorde in termen van Reizigerspunctualiteit. In het laatste kwartaal reden we iedere woensdag een aangepaste dienstregeling op het traject Rotterdam - Schiphol - Nijmegen om de ’tienminutentrein’ te testen. Deze constructie zit in de dienstregeling 2022 (startdatum december 2021) structureel in de dienstregeling. We hebben veel van de testdagen geleerd, onder meer over de zeer beperkte impact op de Reizigerspunctualiteit.

Reizigerspunctualiteit HSL 5 minuten 

De reizigerspunctualiteit 5 minuten HSL is een deelverzameling van de reizigerspunctualiteit op het hoofdrailnet. De reizigerspunctualiteit 5 minuten HSL over 2021 bedroeg 89,2%. Daarmee hebben ProRail en NS ruim boven de met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat afgesproken bodemwaarde (82,1%) gepresteerd én beter gepresteerd dan in 2020 (85,2%).

De hoge score over 2021 is onder andere het gevolg van de coronapandemie. Zo blijkt uit een analyse van NS en ProRail dat de prestaties zijn gestegen door minder internationaal treinverkeer, afgenomen reizigersaantallen en de toename van de punctualiteit op de rest van het hoofdrailnet.

De sneeuwrijke periode in februari en verschillende infra en materieelgerelateerde verstoringen in het vierde kwartaal hadden een negatieve impact op het reizigerspunctualiteitscijfer.

Als er weer meer (internationaal) treinverkeer op gang komt, zullen de KPI-scores op de HSL mogelijk meer onder druk komen te staan. Daarom blijven wij ook in 2022, samen met NS, veel aandacht geven aan de HSL om de operationele scherpte en doorgevoerde verbeteringen vast te houden.

Treinpunctualiteit regionale series zeer hoog 

Voor de regionale series meten we Treinpunctualiteit. Treinpunctualiteit is het percentage treinaankomsten waarbij het verschil tussen de geplande en de gerealiseerde tijd kleiner is dan 3 minuten. Uitgevallen aankomsten en aankomsten van vervangende treinen worden niet meegerekend. Deze indicator wordt gemeten op een representatieve verzameling stations, vooral op de eindpunten van de regionale lijnvoeringen.

Mede door de afgenomen reizigers- en treinaantallen was het regionale prestatiecijfer in 2020 met 96,1% extreem hoog. Die score hebben we in 2021 niet kunnen vasthouden, maar 95,7% is nog steeds een bijzonder goede prestatie.

Voor 2022 hebben we met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een nieuwe regionale KPI afgesproken: Betrouwbaarheid Regionale Series. Door uitgevallen aankomsten en vervangende treinen voortaan ook mee te nemen, doet de nieuwe KPI meer recht aan de totale reizigersbeleving.

Transitotijd goederenvervoer minder goed

In 2018 introduceerden we de prestatie-indicator Transitotijd goederenvervoer, opvolger van de Punctualiteit goederenverkeer. Deze indicator meet welk deel van de goederentreinen door toedoen van ProRail meer dan een half uur langer onderweg is dan gepland (de transitotijd) op het Nederlandse deel van hun traject.

Sinds 2018 is de Transitotijd goederenvervoer jaarlijks verbeterd: van 3,6% in 2018 via 3,4% in 2019 naar 3,2% in 2020. Die trend hebben we met 4,1% in 2021 niet kunnen voortzetten. Wel zijn we hiermee binnen de maximale bodemwaarde van 4,5% gebleven. Voor een belangrijk deel speelden ontwikkelingen mee die we niet in de hand hebben maar wel meewegen in de betreffende KPI. Zo werkten de weersomstandigheden niet altijd mee, hadden we last van de effecten van verstoringen in het buitenland, en werden er weer meer treinen omgeleid van de Betuweroute naar de veel drukkere Brabantroute in verband met werkzaamheden in Duitsland.

Met de aanpak van de infra in het Rotterdamse havengebied zijn stappen gezet om de situatie te verbeteren. Een ongehinderde start van de treinen is belangrijk voor het goederenvervoer. In de Transitotijd zien we dat overigens niet terug, omdat de verbetering voorafgaand aan het meettraject van de KPI plaatsvindt.

In overleg met goederenvervoerders en ministerie is besloten om het goederenverkeer met ingang van 2022 niet meer op basis van deze KPI aan te sturen, maar met een gespecialiseerd programmateam.

Nieuwe tienminutentreindienst: Rotterdam-Schiphol-Arnhem

Na uitgebreid testen en de laatste infra-aanpassingen is vanaf 12 december tussen Rotterdam, Schiphol en Arnhem de tienminutentreindienst ingegaan.

Voor dienstregeling 2022 stond de frequentieverhoging van zes Intercity’s per uur tussen Rotterdam-Schiphol-Arnhem (ETMET RoSA) gepland. Hierdoor rijdt er elke tien minuten een trein op het gehele traject. Voorafgaand aan de definitieve frequentieverhoging zijn 14 testwoensdagen in een wekelijkse cyclus uitgevoerd, afgestemd met betrokken stakeholders en goedgekeurd door de operationeel directeuren van ProRail en NS.

De testwoensdagen vonden plaats van 8 september tot 8 december 2021 met het doel om:

  • De dienstregeling te beproeven, de effectiviteit van de getroffen maatregelen te beoordelen en zicht te krijgen op eventuele nog onbekende risico’s en mogelijke maatregelen voor deze risico’s.

  • De operatie van NS en ProRail op scherp te zetten.

  • Stakeholders en reizigers bekend te maken met een hoogfrequente treindienst op de testcorridor.

Met de uitvoering van de testwoensdagen zijn deze doelen gerealiseerd en konden we met vertrouwen van start met de dienstregeling op 12 december 2021. ETMET RoSA is door de testwoensdagen ingebed in de dagelijkse operatie en de werkzaamheden van medewerkers. Tot april 2022 blijft het projectteam toezien op de realisatie van de KPI Reizigerspunctualiteit 5 min.