De pagina ververst bij het selecteren van een onderwerp.

Sla artikel navigatie over.

Veilig leven

Overwegveiligheid

Ter uitvoering van de ambitie en visie van ProRail over de toekomst van overwegen, zoals in 2020 door de ExCo vastgesteld, heeft ProRail in 2021 een advies aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat uitgebracht. In dit advies doen we voorstellen voor een structurele aanpak die we kunnen uitvoeren mits de benodigde budgetten beschikbaar komen. Binnen ProRail is een overwegorganisatie gevormd die gaat zorgen voor efficiëntere overwegprojecten en -trajecten.

In het kader van een breder onderzoek naar NABO’s (niet actief beveiligde overwegen), specifiek naar aanleiding van het incident in Hooghalen in 2020, is in 2021 een systeemrisico tot uiting gekomen. Dit houdt in dat een zwaar en/of lang wegvoertuig met een hele lage snelheid– ondanks goed uitkijken – een NABO niet tijdig kan vrijmaken voor een naderende trein. Samen met andere betrokken partijen zijn in 2021 maatregelen getroffen – denk aan het opheffen van overwegen, verkeersbesluiten en snelheidsbeperkingen voor het treinverkeer – om dit risico te mitigeren. Maatregelen voor de middellange termijn zijn in voorbereiding.

In 2021 waren er 32 aanrijdingen op overwegen. Er vielen hierbij 9 dodelijke slachtoffers, waarvan 4 op niet actief beveiligde overwegen. Twee daarvan vielen bij het ongeval in Boazum. Het aantal incidenten in 2021 lag hoger dan in 2020 en komt ongeveer overeen met de aantallen van de jaren vóór 2020. Dat het aantal incidenten in 2020 beduidend lager lag, kwam door de lagere treinfrequentie en minder verkeer vanwege de coronamaatregelen.

Sinds de start van het programma NABO in 2018 hebben we 94 NABO’s (28 in 2021) aangepakt. Deze zijn verdwenen of beveiligd. Hiermee loopt het Programma op schema. Wij streven naar opheffing van alle 180 openbare NABO’s voor eind 2023. We zijn daarbij afhankelijk van de medewerking van derden. In het kader van het Landelijk Verbeterprogramma (LVO) zijn in 2021 bij ruim 60 overwegen maatregelen getroffen voor het verkorten van de dichtligtijden bij beveiligde overwegen. Verder zijn in 2021 nog eens 15 overwegen aangepakt in het kader van andere programma’s.

Suïcidepreventie

In 2021 vonden er 202 pogingen tot suïcides op het spoor plaats, waarvan 186 met een dodelijke afloop en 9 met zware verwondingen als gevolg. In de overige 7 gevallen was sprake van licht letsel. Het aandeel suïcides onder jongeren tot 30 jaar is in 2021 meer dan verdubbeld, 37% t.o.v. 15% in 2020. 

In mei 2021 is een wetenschappelijk onderzoek gepubliceerd waaruit blijkt dat er dankzij de maatregelen die ProRail, NS en andere vervoerders nemen om suïcide te voorkomen jaarlijks 30% minder suïcides zijn op het spoor. In juni is 113 zelfmoordpreventie in samenwerking met ProRail en NS gestart met het onderzoek Psychologische Autopsie: een verdiepend onderzoek onder nabestaanden naar de omstandigheden, voorafgaande gebeurtenissen en persoonlijke risicofactoren die tot suïcide hebben geleid.

In de ‘Week tegen Eenzaamheid’ hebben we begin oktober 2021 in samenwerking met NS en gemeentes de publiekscampagne ‘Stel je voor’ op vijf grote stationslocaties gevoerd. In dezelfde week werkten we ook mee aan de nieuwe campagne van De Luisterlijn ‘Kunst van het luisteren’.

Het huidige programma suïcidepreventie 2017-2021 is afgelopen. Er is een definitieve evaluatie opgesteld en een vervolgprogrammaplan 2022-2026. De subsidieaanvraag voor dit nieuwe plan ligt bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

In 2021 is uitgebreid onderzoek gedaan naar risicofactoren voor suïcidepreventie op stations. Het betreft literatuurstudies naar diverse onderzoeken en wetenschappelijke artikelen. Op basis daarvan zijn risicofactoren geselecteerd waarvan de relevantie en het effect zijn onderzocht op de Nederlandse situatie. In 2021 zijn er op zo’n 20 stations suïcidepreventiemaatregelen genomen (denk aan afscherming van de spoorbaan, einde perronvoorziening, camera’s en cameradetectie). Op basis van het onderzoek en de leerpunten van de suïcidepreventiemaatregelen wordt in 2022 de nieuwe regelgeving voor suïcidepreventie op stations ingevoerd.

PazzUp

We vinden het belangrijk dat kinderen vroeg leren hoe zij zich verstandig en veilig gedragen in de omgeving van het spoor. Daarom biedt ProRail de onderbouw van middelbare scholen en de groepen 5 t/m 8 van basisscholen de mogelijkheid om met het digitale lespakket PazzUp te leren over veiligheid rond het spoor. Voor de middelbare scholen bieden we ook een bezoek aan door een gastdocent van ProRail. Het aantal fysieke gastlessen bleef in 2021 helaas beperkt door corona. We overwegen voor volgend jaar een andere vorm van educatie.

Veiligheidscampagnes – jongerencampagne

ProRail heeft een belangrijke rol in het bewaken van de veiligheid op en rond het spoor. We zetten bijvoorbeeld bewustwordingscampagnes in voor specifieke doelgroepen zoals senioren, jongeren, spoorlopers en beroepschauffeurs.

In 2021 hebben wij een bewustwordingscampagne ingezet speciaal voor jongeren in de leeftijd van 12 t/m 18 jaar. Wij hebben als ProRail de taak om de buitenwereld te waarschuwen voor de gevaren rondom het spoor. Jongeren hebben daarbij extra aandacht nodig want we ontvangen nog altijd meldingen van gevaarlijk gedrag. Vier impactvolle video’s zijn via online media als YouTube, Instagram en Snapchat ingezet. De campagne is PR-matig ondersteund en was onderwerp van ons reguliere nieuwsblog. Ook is de campagne gecommuniceerd via onze eigen online- en sociale kanalen. Parallel aan onze video’s hebben diverse bekende influencers op eigen wijze de boodschap gebracht via hun Instagram-kanaal.