Toelichting op de balans, de winst- en verliesrekening en het kasstroomoverzicht

Algemeen

ProRail is een publieke dienstverlener in spoormobiliteit die 24/7 zorgt voor een beschikbaar, betrouwbaar en veilig spoor voor reizigers en vervoerders. ProRail is verantwoordelijk voor het spoorwegnet van Nederland: aanleg, onderhoud, beheer en veiligheid. ProRail verdeelt als onafhankelijke partij de ruimte op het spoor, regelt alle treinverkeer, bouwt en beheert stations en legt nieuwe sporen aan. Ten slotte onderhoudt ProRail bestaande sporen, wissels, seinen en overwegen.

ProRail is houder van de beheerconcessie van de Nederlandse hoofdspoorwegen en acteert in deze hoedanigheid als principaal. In de beheerconcessie staan de afspraken tussen ProRail en overheid over beheer en onderhoud van het spoor - onder meer over beschikbaarheid en betrouwbaarheid, maar ook over de kwaliteit van de informatievoorziening. In december 2014 is de Beheerconcessie 2015-2025 aan ProRail verleend.

Aandeelhouder

De Nederlandse Staat is, via Railinfratrust B.V., de enige aandeelhouder van ProRail B.V. Het aandeelhouderschap is ondergebracht bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Railinfratrust B.V. te Utrecht consolideert de financiële gegevens van ProRail B.V. in haar geconsolideerde jaarrekening.

Structuur van de onderneming

ProRail B.V. is een niet-beursgenoteerde vennootschap, gevestigd te Utrecht aan het Moreelsepark en geregistreerd bij de Kamer van Koophandel te Utrecht onder nummer 30124359. Uit de gegevens bij de Kamer van Koophandel blijkt tevens dat ProRail lid is van een aantal verenigingen van eigenaren. Dit heeft geen gevolgen voor de cijfers van ProRail. In de statuten is opgenomen dat het bestuur van de vennootschap wordt gevormd door drie statutaire bestuurders. De raad van commissarissen houdt toezicht.

Verslaggevingsperiode

Deze jaarrekening heeft betrekking op het boekjaar 2019, dat is geëindigd op balansdatum 31 december 2019.

Toegepaste standaarden

De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en de uitspraken van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving, uitgegeven door de Raad voor de Jaarverslaggeving. Waar afgeweken wordt van de wettelijke bepalingen en/of de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving lichten wij dit toe in het onderdeel 'Presentatie' in de grondslagen. De hierna uiteengezette grondslagen voor de financiële verslaggeving zijn consistent toegepast voor de gepresenteerde perioden in deze jaarrekening, met dien verstande dat in 2019 een aantal presentatiecorrecties zijn doorgevoerd. Vergelijkende cijfers zijn hierbij eveneens aangepast, waarmee presentatie consistent is. In het onderdeel Stelselwijziging is een aanvullende toelichting opgenomen inzake deze wijzigingen, evenals in de toelichting van de jaarrekening bij de betreffende posten.

Stelselwijziging

ProRail heeft per 1 januari 2019 een wijziging in de grondslagen voor presentatie doorgevoerd. ProRail heeft de balans en winst- en verliesrekening beoordeeld aan de modellen zoals opgenomen in het Besluit modellen jaarrekening (model E) en de relevante definities opnieuw beoordeeld. Deze beoordeling heeft geleid tot een aantal wijzigingen in benamingen van toelichtende (sub)posten en een aantal herrubriceringen. De huidige presentatie resulteert in een betere aansluiting bij de jaarrekeningmodellen en de daarbij behorende definities. 

Een aantal categorieën binnen de overige bedrijfsopbrengsten worden als gevolg van de stelselwijziging onder de Netto-omzet verantwoord (o.b.v. definitie netto omzet).

Bij de overige bedrijfslasten wordt een deel geherrubriceerd naar Uitbesteed werk en Overige externe kosten en naar Lonen en salarissen. 

De wettelijke reserve is in 2018 gevormd voor het geheel aan ontwikkelingskosten van de immateriële vaste activa. In 2019 is dit heroverwogen en geconcludeerd dat het deel van de immateriële vaste activa waar geen investeringsbijdrage tegenover staat, opgenomen wordt als wettelijke reserve. Zie voor een nadere toelichting het onderdeel eigen vermogen van de jaarrekening.

Effecten stelselwijziging

De wijzigingen als gevolg van de stelselwijziging hebben effect op de vergelijkende cijfers. De vergelijkende cijfers zijn conform het nieuwe stelsel aangepast. Onderstaand is toegelicht hoe het oude stelsel overgaat in het nieuwe stelsel, zowel qua benaming(en) als bedrag(en). De stelselwijziging heeft geen effect op het vermogen en resultaat. 

Bedrijfsopbrengsten

Bedragen in miljoenen euro's

2018 voor stelselwijziging

 

Impact stelselwijziging

2018 na stelselwijziging

 

Netto omzet

     

Exploitatiebijdragen Rijksoverheid

745

 

-

745

 

Gebruiksvergoeding

340

 

-

340

 

Overige

-

 

43

43

 
  

1.085

-

 

1.128

      

Geactiveerde productie eigen bedrijf

 

129

-

 

129

Overige bedrijfsopbrengsten

 

49

-43

 

6

Som der bedrijfsopbrengsten

 

1.263

-

 

1.263

Bedrijfslasten

Bedragen in miljoenen euro's

2018 voor stelselwijziging

Impact stelselwijziging

2018 na stelselwijziging

Bedrijfslasten

   

Kosten van uitbesteed werk en andere externe kosten

-656

-118

-774

Lonen en salarissen

-284

-32

-316

Sociale lasten

-62

-

-62

Afschrijvingskosten

-111

-

-111

Overige waardeveranderingen vaste activa

-6

-

-6

Overige bedrijfslasten

-149

150

1

Som der bedrijfslasten

-1.268

-

-1.268

Continuïteit

Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling. Eind 2016 heeft het kabinet-Rutte II besloten ProRail om te vormen tot een zelfstandig bestuursorgaan (zbo). Deze voorgenomen omvorming heeft een geplande ingangsdatum van 1 januari 2021. Deze omvorming heeft geen gevolgen voor de continuïteitsveronderstelling waarop deze jaarrekening is opgesteld.

Mijn Verslag (0)