Geluid en trillingen

Omwonenden rond het spoor kunnen last hebben van het geluid of de trillingen van passerende treinen. Ook werkzaamheden aan het spoor kunnen geluid en trillingen veroorzaken. Ons doel is om het spoor zodanig te beheren dat er voor de omgeving zo min mogelijk geluids- en trillinghinder ontstaat.

Steeds meer stillere goederentreinen

Sinds 2005 moeten nieuwe goederenwagens aan strenge Europese geluidemissie-eisen voldoen. ProRail is betrokken bij het uitwerken van het voorstel van de Europese Commissie om binnen een aantal jaren op delen van het Europese spoornetwerk alle bestaande goederenwagens te verplichten aan de geluidnorm voor nieuwe wagens te voldoen. In Nederland stimuleren we al sinds 2008 met de Stimuleringsregeling Toename Stille Treinkilometers het ombouwen van bestaande goederenwagons, en sinds 2013 ook het rijden met stillere goederentreinen.

Naleving geluidproductieplafonds

ProRail heeft in 2018 het nalevingsverslag geluidproductieplafonds (gpp) over 2017 gepubliceerd. Het aantal locaties met een gpp-overschrijding is weer verder teruggedrongen. In 2018 zijn op verzoek van ProRail de gpp’s van onder meer de baanvakken Zutphen-Winterswijk, Gouda-Alphen en Zwolle-Kampen gewijzigd. Tevens zijn geluidmaatregelen getroffen.

Meerjarenprogramma Geluidsanering

In het Meerjarenprogramma Geluidsanering (MJPG) werken het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (Rijkswaterstaat en Mobiliteit) en ProRail samen aan het terugdringen van geluidsoverlast langs rijkswegen en hoofdspoorwegen. Nadat in 2017 alle akoestische onderzoeken zijn afgerond, heeft ProRail samen met RWS het totaal benodigd budget voor het MJPG inzichtelijk gemaakt. Op basis hiervan is in 2018 de Tweede Kamer geïnformeerd over de vermindering van de budgetspanning en de gefaseerde aanpak. Naar aanleiding hiervan heeft ProRail in de tweede helft van 2018 in kaart laten brengen wat de impact is van alle in 2017 doorgevoerde wijzigingen. Tevens hebben we voorbereidingen getroffen voor de akoestische onderzoeken voor de eerste fase. Deze onderzoeken gaan begin 2019 van start.

Onze doelstellingen voor meer en snellere treinen vragen om een zorgvuldige inpassing voor de omwonenden in verband met de geluidsproductie. In ieder nieuw project wordt dit standaard meegenomen. In het MJPG worden ook bestaande situaties aangepast. Na een zorgvuldige, landelijke inventarisatie en prioritering op weg- en spoorprojecten heeft het MJPG akkoord gekregen om, naast de reeds ontvangen subsidiebeschikkingen (circa € 23 miljoen), in circa 37 gemeenten de hoogst belaste locaties te onderzoeken en in procedure te brengen. De maatregelen, zowel raildempers, schermen, als gevelmaatregelen, worden ingeschat op maximaal € 102 miljoen.

Vorig jaar heeft ProRail de geluidschermen in Deurne opgeleverd en zijn op de Bentheimroute versneld raildempers aangelegd. De versnelde aanleg van deze dempers op de Brabantroute heeft in de aanbesteding vertraging opgelopen en de planning is om in de eerste helft van 2019 de raildempers aan te leggen. Ook zijn, op enkele huizen na, de woningen in de Hofstraat te Eindhoven voorzien van gevelmaatregelen.

Uitvoeringsprogramma Geluid op Emplacementen

Binnen het Uitvoeringsprogramma Geluid op Emplacementen (UPGE) worden bij circa honderd emplacementen maatregelen getroffen. In 2018 is de gevelsanering bij de resterende woningen naast het emplacement in Maastricht afgerond. Voor de emplacementen in Venlo, Heerlen en Dordrecht worden geluidmaatregelen onderzocht.

Aanpak booggeluid

ProRail heeft in 2018 op verzoek van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat op vier locaties spoorstaafconditioneringssystemen aangebracht en onderzoek gedaan naar een structurele aanpak van het fenomeen booggeluid, het piepende geluid van treinwielen in bochten. ProRail en NS hebben daarop besloten om een grootschalige proef te gaan uitvoeren met de inzet van wiel-railconditionering (WRC) op FLIRT-treinen (NS-sprinters) in 2019 in het zuiden van het land.

Innovatieve geluidmaatregelen

ProRail heeft in 2018 twee innovatieve proeven met geluidmaatregelen afgerond. In Hilversum is met financiering van de gemeente een lage afschermende constructie dichtbij het spoor geplaatst, te vergelijken met een perronrand zonder perron. Op het testterrein in Susteren heeft ProRail samen met het bedrijf 4Silence hun innovatieve geluiddiffractoren geplaatst. De akoestische effecten van beide innovaties zijn positief. ProRail werkt in 2019 verder aan de implementatie van de geluiddiffractor. Tevens vervolgen we ons onderzoek in hoeverre minischermen dicht bij het spoor breder toe gepast kunnen worden.

Aanpak van overlast vanwege spoortrillingen

Soms veroorzaakt het treinverkeer trillinghinder. De afgelopen jaren hebben we daar veel aandacht aan besteed. Begin 2018 kreeg ProRail van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat opdracht een feitenonderzoek uit te voeren naar meldingen van overlast en naar de aanpak van ProRail. Die opdracht is uitgevoerd. Ook kregen we het verzoek om een innovatieagenda voor het terugdringen van spoortrillingen op te stellen. Het feitenonderzoek hebben we eind 2018 opgeleverd, de innovatieagenda wordt begin 2019 ingeleverd. Voor de afhandeling van claims voor gebouwschade door spoortrillingen heeft ProRail in 2018 met TNO afspraken gemaakt om hun protocol begin 2019 te actualiseren.

Voor meer informatie over deze thema’s: www.prorail.nl/geluid en www.prorail.nl/trillingen.

Mijn Verslag (0)