Punctueel spoor

Net als vorig jaar komen alle prestatiecijfers uit aan de goede kant van de met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat overeengekomen bodemwaarden. De treinpunctualiteit op 3 minuten voor het totale reizigersverkeer steeg naar 91,9%. Die groei komt met name voor rekening van de regionale treinseries, waar de treinpunctualiteit steeg tot 95,2%. Op het hoofdrailnet bleef de reizigerspunctualiteit stabiel, terwijl er meer treinen zijn gaan rijden. En ook op de HSL heeft de reizigerspunctualiteit in 2019 de weg omhoog weer gevonden.

Toelichting bodemwaarde: Waarde voor het jaarlijks minimaal te realiseren prestatieniveau op een prestatie-indicator. In het geval van de prestatie-indicatoren Transitotijd goederenvervoer en Impactvolle storingen op de infra geldt een maximum.

Reizigerspunctualiteit hoofdrailnet (HRN) op hoog niveau gebleven

Reizigerspunctualiteit HRN (op 5 of 15 minuten gemeten) geeft een indicatie van het percentage van de reizen dat met minder dan 5 (of 15) minuten vertraging is verlopen. Dat wil zeggen dat de reiziger bij aankomst op zijn of haar uitcheckstation minder dan 5 (of 15) minuten vertraging had ten opzichte van de reis die de reiziger vanaf het moment van inchecken volgens de reisplanner had kunnen maken.

De Reizigerspunctualiteit HRN in 2019 was 92,6% op 5 minuten en 97,7% op 15 minuten. Dat is gelijk aan de scores in 2018, terwijl er meer treinen hebben gereden en meer reizigers zijn vervoerd. De scores in 2019 lagen boven de bodemwaarden (5 minuten: 88,9%, 15 minuten: 96,7%) als ook boven de streefwaarden 2019 (5 minuten: 91,1%, 15 minuten: 97,3%).

Reizigerspunctualiteit wordt vooral bepaald door de punctualiteit van treinen, aansluitingen tussen treinen en uitval van treinen. ProRail werkt nauw samen met NS om de operationele prestaties op het hoofdrailnet te verbeteren. Net als ieder jaar hebben we de dienstregeling waar mogelijk geoptimaliseerd ten behoeve van de betrouwbaarheid. We zetten daarnaast in op preventie van verstoringen en als deze toch optreden, dan proberen we in de bijsturing de impact zoveel mogelijk te beperken.

Hogere punctualiteit reizigersverkeer totaal

Treinpunctualiteit reizigersverkeer totaal is het percentage treinaankomsten waarbij het verschil tussen de geplande en de gerealiseerde tijd kleiner is dan 3 minuten. Uitgevallen aankomsten en aankomsten van vervangende treinen worden niet meegerekend. Deze indicator wordt gemeten op representatieve stations op het hoofdrailnet (inclusief HSL-Zuid) en op de regionale spoorinfrastructuur. Omdat dit cijfer grotendeels uit hoofdrailnettreinen bestaat en we daar tegenwoordig sturen op reizigerspunctualiteit, vervalt deze prestatie-indicator per 2020. Voor de regionale series blijven we wel sturen op treinpunctualiteit.

De Treinpunctualiteit reizigersverkeer totaal was in 2019 met 91,9% ruim hoger dan de bodemwaarde van 86,8% en de streefwaarde van 89,9%. Daarnaast was de treinpunctualiteit reizigersverkeer ook hoger dan de realisatie 2018 (91,5%).

Reizigerspunctualiteit 5 minuten HSL

De reizigerspunctualiteit 5 minuten HSL is onderdeel van de reizigerspunctualiteit op het hoofdrailnet en is tevens een aparte prestatie-indicator. De reizigerspunctualiteit 5 minuten HSL bedroeg over heel 2019 83,4%. Daarmee hebben ProRail en NS boven de bodemwaarde (82,1%) gescoord, maar lager dan de streefwaarde 2019 (84,1%).

Het jaar 2019 begon slecht. In januari en februari lagen de scores ver onder de bodemwaarde, met scores onder de 80%. De belangrijkste oorzaak was een software-update uit 2018. Die veroorzaakte plotselinge stilstanden van het TRAXX-ICR materieel dat over de HSL rijdt. Ook werden de prestaties tijdens deze periode onder andere negatief beïnvloed door een landelijke GSM-R-storing en een defecte wissel bij Noorderkempen in België waardoor de Intercity Brussel een aantal dagen via Roosendaal moest omrijden.

Vanwege deze tegenvallende prestaties hebben NS en ProRail onder het motto 'alle hens aan dek' een groot aantal acties opgezet. Begin maart heeft NS samen met de leverancier de problemen met de TRAXX-software verholpen. ProRail heeft eveneens actie ondernomen, waarvan hieronder enkele voorbeelden:

  • Vervanging van wielsensoren op HSL-wissels;

  • Een proef met een nieuwe werkwijze voor de afhandeling van strandingen. In december is besloten de werkwijze uit de proef door te zetten;

  • Plaatsing van een railspoel bij een wissel in Rotterdam;

  • Verscherpte aandacht voor de correcte toepassing van een nieuwe voorrangsregeling;

  • Introductie van nieuwe seinbeelden bij station Rotterdam en Hoofddorp.

De combinatie van continue operationele scherpte op de HSL en de ingezette verbetermaatregelen heeft geleid tot een, voor de HSL, hoog basisniveau. In periodes zonder grote incidenten scoren we boven de streefwaarde. Incidenten zoals storingen door derden, extreem weer, infraverstoringen en materieeldefecten kunnen zorgen voor een terugval in de prestaties.

Uiteraard blijven wij ook in 2020, samen met NS, veel aandacht geven aan de HSL om de continue operationele scherpte en doorgevoerde verbeteringen vast te houden.

Treinpunctualiteit regionale series toegenomen

Voor de regionale series meten we Treinpunctualiteit, geen Reizigerspunctualiteit. Treinpunctualiteit is het percentage treinaankomsten waarbij het verschil tussen de geplande en de gerealiseerde tijd kleiner is dan 3 minuten. Uitgevallen aankomsten en aankomsten van vervangende treinen worden niet meegerekend. Deze indicator wordt niet op alle stations gemeten, maar vooral op de eindpunten van de regionale lijnen.

In 2019 zijn weinig inhoudelijke veranderingen in de regionale concessies en dienstregelingen doorgevoerd, waardoor we het hele jaar konden profiteren van de verbeteringen uit 2018. Hierdoor verbeterde de regionale treinpunctualiteit verder naar 95,2%. De score in 2019 lag boven de bodemwaarde (92,4%) als ook de streefwaarde 2019 (93,4%).

Transitotijd goederenvervoer verbeterd

In 2018 introduceerden we de prestatie-indicator Transitotijd goederenvervoer, de opvolger van de Punctualiteit goederenverkeer. Deze indicator meet welk deel van de goederentreinen door toedoen van ProRail meer dan een half uur langer onderweg is dan gepland (de transitotijd) op het Nederlandse deel van hun traject.

In 2018 lag dit cijfer met 3,6% al ruim onder de bodemwaarde van 7,5% (die voor deze indicator een maximumwaarde is) en de streefwaarde 2019 van 6,3% (eveneens een maximumwaarde). In 2019 verbeterde dit verder naar 3,4%. Hoewel Transitotijd goederenvervoer een goede weergave is van de mate waarin ProRail de kwaliteit van het aan de goederenvervoerders geleverde pad weet te borgen, geeft deze prestatie-indicator geen volledig beeld van de door verladers beleefde kwaliteit van ons product. We zien dat terug in het klanttevredenheidscijfer van de goederenvervoerders en blijven in gesprek over de gewenste verbeteringen.

VerbeterAanpak Trein Schiphol – Utrecht – Nijmegen (VATSUN)

Sinds 2018 rijdt er tussen Amsterdam en Eindhoven elke tien minuten een intercity. Het volgende traject waarop een vergelijkbare frequentieverhoging gepland staat, is het traject Schiphol – Utrecht – Arnhem/Nijmegen (SUN). ProRail en NS werken samen in het programma VATSUN. Het doel van dit programma is om te voorkomen dat de frequentieverhoging ten koste gaat van de reizigerspunctualiteit. Dit doen we door maatregelen te realiseren die de kans op én de impact van storingen verkleinen. Bijvoorbeeld door de bijsturing te optimaliseren, door de infrastructuur en het materieel betrouwbaarder te maken en door operationeel betrokken medewerkers door middel van simulaties voor te bereiden op de nieuwe dienstregeling.

In 2019 hebben ProRail en NS onderzocht welke maatregelen moeten worden genomen om de verwachte daling in de reizigerspunctualiteit als gevolg van de 5e en 6e intercity op de SUN-corridor te voorkomen. Hieruit blijkt het logistiek gezien noodzakelijk de frequentieverhoging op de SUN-corridor te verbinden met het traject Schiphol-Leiden-Rotterdam (SLR). Daarom is voorgesteld het traject SLR op te nemen in de programmascope. Dit houdt in dat na besluitvorming hierover verbetermaatregelen kunnen worden gerealiseerd op het traject Rotterdam – Schiphol - Arnhem (ROSA) en dat per 2022 op dit volledige traject elke tien minuten een intercity kan rijden. Vanwege deze scopewijziging hebben ProRail en NS voorgesteld de programmanaam te wijzigen naar VAT ETMET ROSA. ETMET staat hierbij voor ‘Elke Tien Minuten Een Trein’.

Mijn Verslag (0)