Capaciteit

Het wordt steeds voller op het Nederlandse spoor. Treinen rijden steeds meer en sneller om de groei van het aantal treinreizigers aan te kunnen. ProRail verdeelt jaarlijks de spoorcapaciteit onder alle vervoerders. In augustus 2018 hebben we de capaciteitsverdeling voor de dienstregeling van 2019 bekendgemaakt.

Meer capaciteit: recordaantal treinkilometers in nieuwe dienstregeling 2019

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Elk jaar is het een uitdaging om de dienstregeling voor alle vervoerders en reizigers verder te optimaliseren. Voor 2019 voorzien we een aantal ontwikkelingen, waaronder:

  • Naar verwachting zullen in 2019 meer dan 2,2 miljoen reizigerstreinen rijden. Die rijden opgeteld een recordaantal van ruim 165 miljoen treinkilometers. Voor 2019 staan circa 8% meer goederentreinen ingepland dan voorgaand jaar.

  • Er zijn in 2019 minder werkzaamheden gepland dan in 2018.

  • Er is extra rijmogelijkheid op de hogesnelheidslijn, waar de Intercity direct van de NS gebruik van kan maken. Daardoor ontstaat er meer ruimte op het reguliere spoor.

  • De ICE naar Duitsland zal binnen Nederland sneller kunnen rijden. Dit levert tussen Amsterdam en Utrecht 3 minuten tijdswinst op.

  • ProRail verwelkomt Qbuzz als nieuwe reizigersvervoerder op het spoor. Zij zullen gaan rijden op de MerwedeLingelijn.

Ontwikkelingen spoorgoederenvervoer

Om de concurrentiepositie van het spoorgoederenvervoer te verbeteren, is in samenwerking met de sector en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een maatregelenpakket opgesteld. Het doel van de maatregelen is het faciliteren van de groei van het spoorgoederenvervoer van de huidige 42 miljoen ton naar 54-61 miljoen ton in 2030. De staatssecretaris heeft dit pakket in juni aangeboden aan de Tweede Kamer. Binnen het programma is een zestal clusters gedefinieerd. ProRail is vertegenwoordigd in alle clusters en is trekker van het cluster Capaciteit & infra.

Naast dit cluster omvat het maatregelenpakket de clusters Kostenverlaging, Havenlogistiek, Duurzaamheid, Deregulering en Communicatie spoorgoederenvervoer.

Het cluster Capaciteit & infra richt zich onder andere op voldoende, kwalitatief goede paden, infrakwaliteit en terugdringing van storingen, het faciliteren van 740 meter lange treinen en een aanpak voor geplande en ongeplande infra-onttrekkingen.

De maatregelen waarover eerder afspraken zijn gemaakt in het samenwerkingsprogramma met de havenbedrijven van Rotterdam en Amsterdam, die grotendeels in uitvoering zijn, worden geïntegreerd in het maatregelenpakket voor het spoorgoederenvervoer.

In het kader van dit samenwerkingsprogramma hebben in 2018 diverse acties plaatsgevonden:

  • POS Waalhaven (Proces Optimalisatie Spoor, voorheen Lean Waalhaven) startte een samenwerking met de terminal Rail Service Center Rotterdam om operationele processen op de Waalhaven te verbeteren en een efficiëntere benutting van het emplacement te realiseren.

  • Om treinen met een lengte van 740 meter mogelijk te maken, is een studie naar de benodigde infra-aanpassingen nagenoeg afgerond. Een testrit met zo’n trein, die veel meer volume kan transporteren, vond eind 2018 in nauwe samenwerking met DB Netz plaats over de Brabantroute.

  • Er is een toekomstgerichte capaciteitsanalyse opgesteld, waarin de beschikbare integrale netto capaciteit voor goederen, in relatie met onder andere omgevingseffecten, PHS, Basisnet, versus de benodigde capaciteit op basis van de goederenprognoses inzichtelijk wordt gemaakt. Uit deze studie kwamen diverse knelpunten naar voren die de voorziene groei kunnen belemmeren. Hiervoor worden additionele maatregelen onderzocht.

In december heeft ProRail nieuwe voorgenomen tarieven voor het dienstregelingsjaar 2020 gepubliceerd in de Netverklaring 2020 voor de dienst treinpad en voor de dienst opstellen. De dienst treinpad is in overeenstemming met de nieuwe, door de ACM goedgekeurde systematiek. In de systematiek voor opstellen worden, in tegenstelling tot de huidige aanpak, de tarieven voor de opstel- en rangeersporen op de Betuweroute en het gemengde net gelijkgetrokken.

ProRail werkt met partners aan het vergroten van het aandeel spoorgoederenvervoer vooral via de EU-corridors Rijn-Alpen, Noordzee-Middellandse Zee en Noordzee-Balticum.

Zo is ProRail actief betrokken bij het project Time Table Redesign. Het doel is om de verdeling van de capaciteit voor reizigers- en goederenvervoerders eenvoudiger te maken. Een pilot tussen Rotterdam en Antwerpen is in 2018 van start gegaan. Een van de hoekstenen is de door de Europese Unie vastgestelde nieuwe Europese verordening “Annex VII”. Deze verordening zal de komende jaren leiden tot een betere verdeling tussen het rijden van treinen en werken aan het spoor, zodat vervoerders meer zekerheid krijgen over het daadwerkelijk kunnen rijden van hun treinen.

Naar aanleiding van de zeer langdurige blokkade op de hoofdroute in Zuid-Duitsland naar Zwitserland bij Rastatt is internationaal door de Rail Freight Corridors samen met de internationale infrabeheerders tot een aantal handboeken gekomen om bij dergelijke calamiteiten soepel internationale omleidingen te regelen.

ProRails CEO, Pier Eringa, is voorzitter van de Europese branchevereniging EIM en vraagt nadrukkelijk om aandacht voor het goederenvervoer, onder meer tijdens de Global Rail Freight Conference van UIC en de jaarlijkse de Rail Freight Day in Wenen van de Europese Commissie en RailNetEurope (RNE).

Aanleg Derde Spoor Duitsland

In het kader van de European Railfreight Corridor Rhine-Alpine wordt een derde spoor aangelegd tussen Zevenaar en Oberhausen. In vergelijking met 2017 waren er in 2018 meer omleidingen vanwege werkzaamheden aan het Derde Spoor. Het merendeel van de treinen is omgeleid via de Brabantroute, een kleiner deel over Oldenzaal-Bentheim.

De omleidingen zijn over het algemeen goed verlopen. Wel was de capaciteit voor goederentreinen in de omleidingsperiodes krap, vooral in de periode vanaf augustus waarin als gevolg van de lage waterstanden een duidelijk toenemend volume goederentreinen te zien was. Tijdens de enkelsporige werkzaamheden Emmerich-Oberhausen, via de Betuweroute, waren de Abellio treinen, die sinds april 2017 doorrijden vanaf Emmerich tot Arnhem en vice versa, een extra beperkende en complicerende factor voor het spoorgoederenvervoer. Hierdoor moesten meer treinen worden omgeleid via Venlo en Oldenzaal.

De werkzaamheden in 2018 omvatten 58 dagen enkelsporige en 31 dagen dubbelsporige onttrekkingen, tegenover 36 dagen enkel- en 12 dagen dubbelsporige onttrekkingen in 2017.

ProRail geeft extra aandacht aan de voorziene onttrekkingen Derde Spoor in 2019, 2020 en met name 2021. In 2019 en 2020 is sprake van het Sperrpausen Konzept: elke maand is er gedurende één week een enkelsporige buitendienststelling en om de maand in het weekend een dubbelsporige buitendienststelling met in de maanden juli en augustus gedurende 6 weken een enkelsporige buitendienststelling. Voor 2021 is over de periode januari-augustus een grotendeels enkelsporige, maar ook enkele weken een dubbelsporige, buitendienststelling voorzien. De planning van de werkzaamheden is onder voorbehoud van het vrijkomen van de bouwvergunningen.

Het Nederlandse deel van het Derde Spoor is in november 2018 afgerond. De ontwikkelingen in Duitsland bepalen het moment van aansluiting.

Mijn Verslag (0)