Punctueel spoor

Alle prestatiecijfers komen uit aan de bovenkant van de met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat overeengekomen bodemwaarden. Nog nooit eerder reden de treinen zo punctueel als in 2018. In vergelijking met 2017 is er sprake van een verbetering op het hoofdrailnet, in de regio en bij het goederenverkeer. Op de HSL bereiken we deze zeer goede waardes niet, maar ook daar blijft de reizigerspunctualiteit boven de bodemwaarde.

Prestatie-indicatoren Punctueel spoor
  • 1 Reizigerspunctualiteit wordt sinds 2017 op een nieuwe manier berekend. Om een betere vergelijking met voorgaande jaren mogelijk te maken, zijn de hier getoonde cijfers voor 2016 conform de huidige definitie opnieuw berekend. Deze cijfers kunnen daarom afwijken van de destijds gepubliceerde cijfers.
  • 2 Waarde voor het jaarlijks minimaal te realiseren prestatieniveau op een prestatie-indicator. In het geval van de prestatie-indicator Transitotijd goederenvervoer geldt een maximum.

Reizigerspunctualiteit hoofdrailnet (HRN) opnieuw verbeterd

Reizigerspunctualiteit (op 5 of 15 minuten gemeten) geeft een indicatie van het percentage van de reizen dat met minder dan 5 (of 15) minuten vertraging is verlopen. Dat wil zeggen dat de reiziger bij aankomst op zijn of haar uitcheckstation minder dan 5 (of 15) minuten vertraging had ten opzichte van de reis die de reiziger vanaf het moment van inchecken volgens de reisplanner had kunnen maken.

In 2018 kwam een recordaantal treinreizigers op tijd aan op hun bestemming. De bodemwaarden van de prestatie-indicatoren Reizigerspunctualiteit 5 minuten HRN en Reizigerspunctualiteit 15 minuten HRN zijn ruimschoots gehaald. De huidige prestatielijn vindt zijn oorsprong in de compleet herontworpen dienstregeling van 2017. Na een destijds wat moeizame start stegen de prestaties in 2017 structureel tot boven het niveau van de voorgaande dienstregeling. In 2018 hebben we die verbetering kunnen voortzetten, vooral door het inzetten van feedbackloops en door het werken met meer standaard afhandelscenario’s en leidraden in de keten.

De reizigerspunctualiteit wordt vooral bepaald door de punctualiteit van treinen, aansluitingen tussen treinen en uitval van treinen, maar ook door de wijze waarop verkeersleiding bijstuurt bij vertragingen en versperringen. ProRail werkt nauw samen met NS om de operationele prestaties op het hoofdrailnet te verbeteren. Net als ieder jaar hebben we de dienstregeling waar mogelijk geoptimaliseerd. De frequentieverhoging tussen Eindhoven en Amsterdam was hierbij een uitdaging, maar mede dankzij de zorgvuldige voorbereiding met NS in het programma Beter en Meer (Verbeteraanpak Trein A2) verliep de introductie hiervan soepel.

Het weer heeft het spoor in 2018 meerdere keren parten gespeeld, wat een aanpassing van de dienstregeling vereiste om onder meer de veiligheid van reizigers te kunnen blijven garanderen. Van mei tot augustus zorgden perioden van zeer warm weer voor meer storingen aan treinen en infrastructuur dan gebruikelijk. Daar staat tegenover dat de gebruikelijke daling van de punctualiteit in de herfst dit jaar beperkt was.

Hogere punctualiteit reizigersverkeer totaal

Treinpunctualiteit reizigersverkeer totaal is het percentage treinaankomsten waarbij het verschil tussen de oorspronkelijk geplande tijd en de vastgestelde realisatietijd kleiner is dan 3 minuten. Uitgevallen aankomsten en aankomsten van vervangende treinen worden niet meegerekend. Punctualiteit voor het totale reizigersverkeer wordt gemeten op representatieve stations op het hoofdrailnet (inclusief HSL-Zuid) en op de regionale spoorinfrastructuur.

Door de verbeteringen op zowel het hoofdrailnet als in de regio, zien we ook een verbetering van de treinpunctualiteit op 3 minuten van het totale reizigersverkeer. Deze is met 91,5% ruim hoger dan de bodemwaarde 2018 van 86,8% en ook hoger dan de realisatie 2017 (90,5%). Voornaamste redenen van deze hogere punctualiteitsscore zijn de relatieve ongevoeligheid voor kleine vertragingen en een goede intrinsieke punctualiteit in de dienstregeling.

Reizigerspunctualiteit HSL 5 min

De reizigerspunctualiteit op de HSL is onderdeel van de reizigerspunctualiteit op het hoofdrailnet en is tevens een aparte prestatie-indicator.

In de eerste drie maanden van 2018 zag de reizigerspunctualiteit op de HSL er goed uit; in de maand januari is zelfs de hoogste score sinds 2015 bereikt (88,5%). Na de introductie van de IC Brussel en Eurostar op de HSL in april nam de reizigerspunctualiteit conform verwachting af. In juli werd een dieptepunt bereikt (79,8%), door een opeenstapeling van incidenten: uitloop van werkzaamheden, aanrijdingen met grote impact en objecten op het spoor. De extreme hitte in juli veroorzaakte meer wisselstoringen en materieeldefecten. Bovendien ontstond druk op de materieelbeschikbaarheid door een software-update van de TRAXX-locomotieven. Dit type locomotief is zonder deze software niet geschikt voor de HSL. Hoewel de reizigerspunctualiteit zich in de maanden daarna enigszins herstelde en rond de 80-82% schommelde, werd in december met 77,6% een nieuw dieptepunt bereikt. De belangrijkste oorzaak daarvan was strandingen door materieeldefecten. Een fout in de nieuwe TRAXX-software-update zorgt voor plotselinge stilstanden van de trein. NS werkt met de leverancier aan een oplossing.

Vanwege de druk op de reizigerspunctualiteit hebben de verbeterteams HSL van ProRail en NS in 2018 hieraan extra aandacht gegeven. Er is een prestatiedashboard HSL ontwikkeld dat inzicht geeft in de treinpunctualiteit, het aantal strandingen en opgeheven treinen, inclusief de oorzaken daarvan.

Om de uitval te verminderen is ook in 2018 gewerkt aan verbetering van de strandingsafhandeling - het proces, strandingsduur en de rolvastheid van medewerkers - en is aansluiting gezocht bij het programma Klanthinder. Zo maken we meer werk van het voorkomen, sneller verhelpen en verzachten van infraverstoringen.

Voorbeelden van in 2018 getroffen fysieke verbetermaatregelen zijn inspectiecamera’s in spanningssluizen om op afstand verstoringen sneller af te handelen en de verhoging van de maximale stroomsterkte van de bovenleiding bij de spanningssluis bij Zevenbergschen Hoek om uitval van de energievoorziening te voorkomen. Ook zijn op een aantal strategische plekken geurpalen geplaatst, zodat reeën niet meer op het spoor komen.

Over heel 2018 bedraagt de reizigerspunctualiteit HSL 5 minuten 82,5%, waarmee de bodemwaarde van 82,1% is gehaald. Vanzelfsprekend blijven we actief om de betrouwbaarheid van het binnenlandse vervoer over de hogesnelheidslijn te vergroten.

Treinpunctualiteit regionale series

Voor de regionale series meten we treinpunctualiteit, geen reizigerspunctualiteit. Treinpunctualiteit is het percentage treinaankomsten op een representatieve selectie stations, waarbij het verschil tussen de oorspronkelijk geplande tijd en de vastgestelde realisatietijd kleiner is dan 3 minuten. Uitgevallen aankomsten en aankomsten van vervangende treinen worden niet meegerekend.

De punctualiteit van de regionale series was in 2017 gedaald naar 93,9%, met name door de nieuwe concessie in Limburg en de daaraan gelieerde gewenningsproblemen. Deze zijn in de loop van 2017 grotendeels opgelost in samenwerking met de regionale vervoerders, waardoor de prestatie in 2018 sterk is verbeterd tot 94,6%.

Prestaties goederenvervoer verbeterd

Nieuw in 2018 is de prestatie-indicator transitotijd goederenvervoer, de opvolger van de Punctualiteit Goederenverkeer. Deze indicator meet welk deel van de goederentreinen door toedoen van ProRail meer dan een half uur langer onderweg is dan de geplande transitotijd (totale verblijfstijd van een goederentrein tussen zijn eerste en laatste geplande Nederlandse meetpunt) op het Nederlandse deel van hun traject. In 2017 werden, bij het vaststellen van de bodem- en progressiewaarden, voor het jaar 2018 nog grote aantallen goederenomleidingen verwacht ten gevolge van werkzaamheden aan het Duitse verlengde van de Betuweroute. Rekening houdend met de score van 6,3% die we uit 2016 kenden, is de bodemwaarde destijds op maximaal 7,5% gesteld. Sindsdien is de prestatie verbeterd en vonden diverse werkzaamheden in Duitsland geen doorgang. Daardoor is het prestatiecijfer nu ruim beter dan de bodemwaarde. In 2018 kwam de score uit op 3,6%.

Hoewel transitotijd goederenvervoer een goede weergave is van de mate waarin ProRail de kwaliteit van het aan de goederenvervoerders geleverde pad weet te borgen, geeft deze prestatie-indicator geen volledig beeld van de door verladers beleefde kwaliteit van ons product. Samen met de vervoerders wordt in 2019 gezocht naar aanvullende stuurindicatoren waarmee deze totale kwaliteit beter inzichtelijk wordt gemaakt.

Mijn Verslag (0)