We zijn ons bewust van onze maatschappelijke functie en verantwoordelijkheid. We vinden het belangrijk dat het spoor één van de duurzaamste vormen van vervoer blijft. Duurzaamheid heeft dan ook een plek in onze reguliere bedrijfsprocessen. Hier werken we samen met onze ketenpartners aan. Duurzaamheid omvat thema’s binnen de gebieden Environmental, Social en Governance (ESG).

ESG regelgeving

Om de rapportage over prestaties op het gebied van klimaat en milieu (Environmental), maatschappij (Social) en goed ondernemingsbestuur (Governance) te uniformeren zijn door de Europese Unie richtlijnen en rapportagevereisten ingericht waar ProRail aan moet gaan voldoen. Dit betreft de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) en de EU-Taxonomy.

Ontwikkeling ESG wet- en regelgeving

Corporate Sustainability Reporting Directive

De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) heeft als doel de vergelijkbaarheid en transparantie van rapportage over duurzaamheidsthema’s en -prestaties te bevorderen. De CSRD omvat verschillende onderwerpen met betrekking tot duurzaamheid, zoals strategie, KPI’s, doelen, rol van het management, risico’s en ketenafhankelijkheden. Informatie hierover wordt vanuit twee invalshoeken benaderd, de zogeheten dubbele materialiteit: de impact die de onderneming heeft op haar omgeving en de impact die de omgeving heeft op de onderneming. De toelichtingsvereisten van CSRD zijn verder uitgewerkt in European Sustainability Reporting Standards (ESRS), die de inhoud en vorm van het duurzaamheidsverslag bepalen.

Corporate Sustainability Due Diligence Directive

De Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD), verplicht bedrijven om grondig onderzoek te doen naar de impact op mensenrechten en het milieu in hun waardeketen, zowel upstream als downstream. Het doel is om negatieve effecten te identificeren, voorkomen en elimineren, met als doel duurzame ontwikkeling en maatschappelijk verantwoord ondernemen.

EU-Taxonomy

Op ondernemingen die in scope van de CSRD vallen is ook de EU-Taxonomie van toepassing. De EU-Taxonomy maakt duidelijk welke activiteiten bijdragen aan het halen van het doel van de EU om in 2050 klimaatneutraal te zijn en wel of niet duurzaam mogen heten. Opvolging van de vereisten uit de EU-Taxonomy zal plaatsvinden in 2026.

Ontwikkelingen wet- en regelgeving: Omnibus

Op 26 februari 2025 heeft de Europese Commissie een wetsvoorstel gepubliceerd, het Omnibusvereenvoudigingspakket, om de duurzaamheidswetgeving fors aan te passen. Het vereenvoudigingspakket ziet toe op een versimpeling en ook aangepaste tijdslijnen voor de toepassing van de regelgeving. Op 16 december 2025 heeft het Europees Parlement de tekst voor Omnibus I aangenomen. Verdere verankering en inwerkingtreding van de wetgeving wordt verwacht in 2026. De richtlijn moet ook nog in de Nederlandse wet worden vertaald. Het voorgestelde vereenvoudigingspakket betekent voor Prorail dat wij vanaf verslagjaar 2027 dienen te voldoen aan de CSRD. Daarnaast betekent dit dat een deel van de oorspronkelijke vereisten zullen vervallen.

In de eerste helft van 2026 voeren we een gap-analyse uit op basis van het voorgestelde Omnibusvereenvoudigingspakket. Naar aanleiding hiervan zetten we gedurende 2026 doelgerichte acties in, zodat we vanaf verslagjaar 2027 CSRD-compliant kunnen rapporteren. De stappen die in 2025 zijn gezet met betrekking tot de implementatie CSRD staan nader beschreven in het onderdeel Dubbele Materialiteitsanalyse.

ESG Verantwoording

Voor de verantwoording 2025 heeft de extern accountant op een aantal overeengekomen prestatie- en informatie-indicatoren een Assurance opdracht uitgevoerd, gericht op het verkrijgen van beperkte mate van zekerheid bij deze indicatoren. De Assurance verklaring is enkel opgenomen in het jaarverslag van ProRail B.V. en niet in het jaarverslag van Railinfratrust B.V. De volgende indicatoren zijn in scope van de extern accountant:

• Klantoordeel reizigersvervoerders

• Klantoordeel goederenvervoerders

• Klantoordeel ladingbelanghebbenden

• Indexatie gebruiksvergoeding

• Aantal aanrijdingen overweggebruikers

• Aantal botsingen trein-trein

• Aantal ontsporingen (Europese definitie)

• Aantal STS passages

• Aantal STS passages met gevaarpunt bereikt

• Aantal arbeidsveiligheidsincidenten

• Aantal overschrijdingen geluidproductieplafond

• Aantal transferongevallen

• Aantal suïcides

• Reizigerspunctualiteit HRN 3 minuten

• Reizigerspunctualiteit HRN 10 minuten

• Impactvolle verstoringen infra

• Betrouwbaarheid regionale series

• Man-vrouw verhouding per managementlaag

• Leeftijdsopbouw

• Samenstelling medewerkersbestand

• Aantal medewerkers naar dienstverband (vast/bepaalde tijd)

• Aantal medewerkers naar dienstverband (fulltime/parttime)

• Verzuim en vitaliteit

• Werkgeverswaardering eNPS scores

• Medewerkersbetrokkenheid

• CO₂-informatie:

• • Directe emissies van broeikasgassen (scope 1)

  • Indirecte emissies van broeikasgassen (scope 2)

  • Zakelijke reiskilometers (scope 3)

Onze waardeketen

Waardeketen

Binnen de CSRD is bepaald dat organisaties moeten rapporteren over de voor haar materiële thema’s binnen de eigen bedrijfsactiviteiten, en/of over de impact van de eigen bedrijfsactiviteiten op de gehele waardeketen. Hiermee wordt een bredere weergave van de duurzaamheidsprestaties gegeven.

De waardeketen is een belangrijke basis voor ESG-rapportage (Environmental, Social, Governance). ProRail maakt met eigen activiteiten impact op het gebied van duurzaamheid in de waardeketen. Daarnaast kent ProRail risico’s en kansen op het gebied van duurzaamheid die ontstaan in de waardeketen.

Toelichting op de waardeketen en afbakening

De waardeketen van ProRail start bij het delven van grondstoffen die benodigd zijn voor de (productie van) materialen die ProRail en de upstream spoorpartners gebruiken om de exploitatie, het onderhoud en de vernieuwing van het spoor en de stations mogelijk te maken. Dit is in overeenstemming met de geldende beheerconcessie van de hoofdspoorweginfrastructuur.

De waardeketen eindigt bij het beschikbaar stellen van het spoor en het mogelijk maken van vervoer over het spoor in Nederland voor klanten en eindgebruikers. Klanten van ProRail zijn in dit kader de reizigers- en goederenvervoerders en overige vervoerders (o.a. aannemers, meettreinen). De eindgebruikers zijn de reizigers en ladingbelanghebbenden (havenbedrijven, verladers, terminals). De invloed die ProRail heeft is nadat de reizigers op hun bestemming zijn aangekomen of goederen zijn overgedragen aan ladingbelanghebbenden zeer beperkt, waardoor onze waardeketen in het kader van de duurzaamheidrapportage stopt bij onze eindgebruikers.

Producenten van treinen zijn aangemerkt als upstream stakeholders. ProRail heeft door de wijze van aanleg van het spoor invloed op de treinen die erop kunnen rijden en daarmee invloed op de productievereisten van die treinen.

In 2025 is de waardeketen aangescherpt naar aanleiding van de herijking van de dubbele materialiteitsanalyse. Het thema Biodiversiteit is niet langer opgenomen als materieel thema, daarnaast is ook de positie van de materiele thema's in de waardeketen aangescherpt. 

Waardecreatiemodel

In het waardecreatiemodel staat welke acties we uitvoeren om waarde te creëren voor het milieu, de maatschappij en onze (keten)medewerkers.